<?xml version="1.0" encoding="utf-8"?>
<?xml-stylesheet type="text/xsl" href="/static/taisho.xsl"?>
<TEI xmlns:cb="http://www.cbeta.org/ns/1.0" xml:lang="lzh-Hant-HK" xml:id="ZW08n0067">
<teiHeader>
	<fileDesc>
		<titleStmt>
			<title>Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka, Electronic version, No. 67 華嚴略疏卷第一</title>
			<title xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻數位版, No. 67 華嚴略疏卷第一</title>
			<author>悟緣　整理</author>
			<respStmt>
				<resp>Electronic Version by</resp>
				<name>CBETA</name>
			</respStmt>
		</titleStmt>
		<editionStmt>
			<edition>XML TEI P5</edition>
			<respStmt xml:id="resp1"><resp>corrections</resp><name>orig</name></respStmt>
			<respStmt xml:id="resp2"><resp>corrections</resp><name>ZangWai</name></respStmt>
		</editionStmt>
		<extent>1卷</extent>
		<publicationStmt>
			<idno type="CBETA">
				<idno type="canon">ZW</idno>.<idno type="vol">8</idno>.<idno type="no">67</idno>
			</idno>
			<distributor>
				<name>中華電子佛典協會 (CBETA)</name>
				<address>
					<addrLine><email>service@cbeta.org</email></addrLine>
				</address>
			</distributor>
			<availability>
				<p>Available for non-commercial use when distributed with this header intact.</p>
			</availability>
			<date>2022-10-12 23:43:51 +0800</date>
		</publicationStmt>
		<sourceDesc>
			<bibl>
				<title level="s">Buddhist Texts not contained in the Tripiṭaka</title>
				<title level="s" xml:lang="zh-Hant">藏外佛敎文獻</title>
				<title level="m" xml:lang="zh-Hant">華嚴略疏卷第一</title>
			</bibl>
		</sourceDesc>
	</fileDesc>
	<encodingDesc>
		<projectDesc>
			<p xml:lang="en" cb:type="ly">Text as provided by Mr. Fang Guangchang</p>
			<p xml:lang="zh-Hant" cb:type="ly">方廣錩大德提供</p>
		</projectDesc>
		<editorialDecl>
			<punctuation resp="#resp1"><p>新式標點</p></punctuation>
		</editorialDecl>
		<tagsDecl>
			<namespace name="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
				<tagUsage gi="rdg">
					<listWit>
						<witness xml:id="wit.cbeta">【CB】</witness>
						<witness xml:id="wit.orig">【藏外】</witness>
					</listWit>
				</tagUsage>
			</namespace>
		</tagsDecl>
		<charDecl>
<char xml:id="CB00145">
				<charName>CBETA CHARACTER CB00145</charName>
				<mapping cb:dec="983185" type="PUA">U+F0091</mapping>
			<mapping type="unicode">U+3779</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[少/兔]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB04952">
				<charName>CBETA CHARACTER CB04952</charName>
				<mapping cb:dec="987992" type="PUA">U+F1358</mapping>
			<mapping type="unicode">U+22777</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[怡-台+皆]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB13463">
				<charName>CBETA CHARACTER CB13463</charName>
				<mapping cb:dec="996503" type="PUA">U+F3497</mapping>
			<mapping type="unicode">U+417D</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[聲-耳+禾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB21810">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21810</charName>
				<mapping cb:dec="1004850" type="PUA">U+F5532</mapping>
			<charProp><localName>composition</localName><value>[口*篾]</value></charProp></char>
<char xml:id="CB21848">
				<charName>CBETA CHARACTER CB21848</charName>
				<mapping cb:dec="1004888" type="PUA">U+F5558</mapping>
			<mapping type="unicode">U+312EB</mapping><charProp><localName>composition</localName><value>[(素-糸+ㄆ)*黃]</value></charProp></char>
</charDecl>
	</encodingDesc>
	<profileDesc>
		<langUsage>
			<language ident="en">English</language>
			<language ident="zh-Hant">Chinese (Traditional)</language>
		</langUsage>
	</profileDesc>
	<revisionDesc>
		<change when="2013-05-20">
			<name>CW</name><name>Ray Chou 周邦信</name>P4 to P5 conversion by p4top5a.py, intended for publication
		</change>
		<change when="2010-02-24T16:33:21">
			Zhou Bang-Xin (ed.) Created initial TEI XML version with BASICX.BAT
		</change>
	</revisionDesc>
</teiHeader>
<text><body>
<milestone unit="juan" n="1"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0017a" n="0017a"/>
<lb ed="ZW" n="0017a01"/>
<lb ed="ZW" n="0017a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">題解</cb:mulu><head>華嚴略疏卷第一</head>
<lb ed="ZW" n="0017a03"/>
<lb ed="ZW" n="0017a04"/><byline cb:type="other">整理者　悟緣</byline>
<lb ed="ZW" n="0017a05"/>
<lb ed="ZW" n="0017a06"/><p cb:type="head1" xml:id="pZW08p0017a0601">〔題解〕</p>
<lb ed="ZW" n="0017a07"/>
<lb ed="ZW" n="0017a08"/><p xml:id="pZW08p0017a0801">《華嚴略疏》，佛經註疏。作者不詳。原著卷數不詳。</p>
<lb ed="ZW" n="0017a09"/><p xml:id="pZW08p0017a0901">本文獻註疏《晉譯華嚴經》，未爲我國歷代大藏經所收，
<lb ed="ZW" n="0017a10"/>保存在敦煌遺書中。現知存有兩件：一、北敦01053號（辰
<lb ed="ZW" n="0017a11"/>53號，縮微膠卷號：80），首殘尾存，尾題：「華嚴略疏卷
<lb ed="ZW" n="0017a12"/>第一」。尾有題記：「比丘法淵供養流通。」卷中有朱筆校
<lb ed="ZW" n="0017a13"/>改字。所疏自《晉譯華嚴經》的「世間淨眼品第一」（首殘）
<lb ed="ZW" n="0017a14"/>至「賢首品第八」。二、斯2694號，首尾俱全，首題：「華
<lb ed="ZW" n="0017a15"/>嚴略疏卷第三」，尾題：「略疏卷第三」。尾有題記：「淵
<lb ed="ZW" n="0017a16"/>許。」疏銓《晉譯華嚴經》之「十地品第二十二」。兩件遺
<lb ed="ZW" n="0017a17"/>書筆跡相同，內容呼應，題記相關，原屬同一部註疏當無疑
<lb ed="ZW" n="0017a18"/>問。</p>
<lb ed="ZW" n="0017a19"/><p xml:id="pZW08p0017a1901">本文獻主要提挈《晉譯華嚴》的要點，解釋名相，亦含
<lb ed="ZW" n="0017a20"/>有分析科判的內容。從總體看，較爲簡明扼要，故謂「略疏」。
<lb ed="ZW" n="0017a21"/>但註疏精要，且多依《十地經論》爲證，應爲地論宗義學高
<lb ed="ZW" n="0017a22"/>僧所撰。</p>
<lb ed="ZW" n="0017a23"/><p xml:id="pZW08p0017a2301">本略疏書法簡古，屬南北朝寫本。題記不避<name role="" type="person">唐高祖</name>李淵
<lb ed="ZW" n="0017a24"/>之諱；北敦01053號文內又有「盧舍那者，周名淸淨圓滿
<lb ed="ZW" n="0017a25"/>智」之語，故該略疏的撰寫年代應在北周明帝建國（557）
<lb ed="ZW" n="0017a26"/>起至北周武帝建德三年（574）廢佛前。關於本略疏的作者，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0018a" n="0018a"/>
<lb ed="ZW" n="0018a01"/>因《新編諸宗敎藏總錄》、《東域傳燈目錄》、《諸宗章疏錄》
<lb ed="ZW" n="0018a02"/>等諸經錄均載有：《華嚴略疏》，四卷，北齊<name role="" type="person">鄴下</name><name role="" type="person">大覺寺</name>慧光
<lb ed="ZW" n="0018a03"/>撰。《續高僧傳》卷二十一《慧光傳》亦載他曾撰《華嚴經
<lb ed="ZW" n="0018a04"/>疏》，稱「疏其奧旨而弘演導」。且據現存《華嚴經》之諸
<lb ed="ZW" n="0018a05"/>章疏對古來諸疏之科判的介紹，唯有慧光疏之科判與本《略
<lb ed="ZW" n="0018a06"/>疏》相符，故曾有研究者認爲本略疏系慧光所撰。但本略疏
<lb ed="ZW" n="0018a07"/>與署名爲「<name role="" type="person">大覺寺</name>沙門惠（慧）光述」的日本寬文時代古抄
<lb ed="ZW" n="0018a08"/>《花嚴經義記》卷第一（載《大正藏》第85卷）完全不類，
<lb ed="ZW" n="0018a09"/>且慧光（467－537）是北齊僧人，年代略早。故也有研究者
<lb ed="ZW" n="0018a10"/>認爲本略疏或爲北周著名地論師雲華寺釋僧猛（508－590）
<lb ed="ZW" n="0018a11"/>所撰。就篇幅而言，本略疏卷三疏釋至「十地品」，文字約
<lb ed="ZW" n="0018a12"/>相當於《晉譯華嚴經》的二分之一弱。因此，本略疏原著卷
<lb ed="ZW" n="0018a13"/>數可能爲六卷左右，與慧光疏也有差距。</p>
<lb ed="ZW" n="0018a14"/><p xml:id="pZW08p0018a1401">自敦煌出土後，日本《大正藏》將斯2694號收入第85
<lb ed="ZW" n="0018a15"/>卷。周叔迦於1960年在《現代佛學》上發表北敦01053號
<lb ed="ZW" n="0018a16"/>的錄文並附跋文，於錄文中對殘缺的文字及原文的錯誤多有
<lb ed="ZW" n="0018a17"/>補正，在跋文中則對該文獻之內容、科判、作者多所研究。</p>
<lb ed="ZW" n="0018a18"/><p xml:id="pZW08p0018a1801">《藏外佛敎文獻》第八輯先發表卷一的整理本，卷三的
<lb ed="ZW" n="0018a19"/>整理本因故推遲發表。</p>
<lb ed="ZW" n="0018a20"/><p xml:id="pZW08p0018a2001">卷一的底校本如下：</p>
<lb ed="ZW" n="0018a21"/><p xml:id="pZW08p0018a2101">底本：北敦01053號；</p>
<lb ed="ZW" n="0018a22"/><p xml:id="pZW08p0018a2201">校本：甲本：周叔迦錄文，載《現代佛學》1960
<lb ed="ZW" n="0018a23"/>年第8期。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0018a24"/>
<lb ed="ZW" n="0018a25"/>
<lb ed="ZW" n="0018a26"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0019a" n="0019a"/>
<lb ed="ZW" n="0019a01"/>
<lb ed="ZW" n="0019a02"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="1">錄文</cb:mulu><head>〔錄文〕</head>
<lb ed="ZW" n="0019a03"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">世間淨眼品第一</cb:mulu>
<lb ed="ZW" n="0019a04"/><p xml:id="pZW08p0019a0401">□…□法界境□…□平等。上二直云所爲平
<lb ed="ZW" n="0019a05"/>等，「無量」已下，正明爲<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019001" n="0019001"/>□□堅固乘佛智乘爲本
<lb ed="ZW" n="0019a06"/>故也。</p>
<lb ed="ZW" n="0019a07"/><p xml:id="pZW08p0019a0701">障有二種：初云「離煩惱障<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019002" n="0019002"/>」；「其心淸淨」者，
<lb ed="ZW" n="0019a08"/>離於智障。</p>
<lb ed="ZW" n="0019a09"/><p xml:id="pZW08p0019a0901">煩惱障者有三：四住異心之惑<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019003" n="0019003"/>者而浮薄如皮，
<lb ed="ZW" n="0019a10"/>礙於眞用，故云皮<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019004" n="0019004"/>障也。二者膚障，恆沙<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019005" n="0019005"/>之惑，曀
<lb ed="ZW" n="0019a11"/>理轉深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019006" n="0019006"/>，未盡理原，故云膚<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019007" n="0019007"/>障也。三者骨障，無明
<lb ed="ZW" n="0019a12"/>住地，大惑之本。曀理深<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019008" n="0019008"/>極，故云骨障。</p>
<lb ed="ZW" n="0019a13"/><p xml:id="pZW08p0019a1301">「諸節使山皆已<anchor xml:id="nkr_note_orig_0019009" n="0019009"/>摧滅」者，使乃塵沙，或云有
<lb ed="ZW" n="0019a14"/>十，亦可有三，皆能驅馳使人，名爲「使」也。五
<lb ed="ZW" n="0019a15"/>地已還，斷害伴使，不俱生煩惱，與心爲伴也。六
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0020a" n="0020a"/>
<lb ed="ZW" n="0020a01"/>地、七地斷於粗<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020001" n="0020001"/>使，是卽心之惑俱生煩惱也。八地
<lb ed="ZW" n="0020a02"/>已上，斷於細使，俱生煩惱上品也。若依毗曇中，
<lb ed="ZW" n="0020a03"/>就三界四諦，明九十八使<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020002" n="0020002"/>。欲界見諦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020003" n="0020003"/>，有三十二：
<lb ed="ZW" n="0020a04"/>苦諦下有十使，集諦有七，滅諦下有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020004" n="0020004"/>七，道諦下有
<lb ed="ZW" n="0020a05"/>八。修道中有四使，合有三十六使。色界見諦下有
<lb ed="ZW" n="0020a06"/>二十八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020005" n="0020005"/>，苦諦下有九，集諦下有六，滅諦下有六，
<lb ed="ZW" n="0020a07"/>道諦下有七。修道中有三，合有三十一使。無色界
<lb ed="ZW" n="0020a08"/>見諦下有二十八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020006" n="0020006"/>，苦諦下有九，集諦下有六，滅諦
<lb ed="ZW" n="0020a09"/>下有六，道諦下有七。修道中有三，合有三十一使。
<lb ed="ZW" n="0020a10"/>總三界五行爲九十八使也。見苦斷二十八，見集斷
<lb ed="ZW" n="0020a11"/>十九，見滅斷十九，見道斷二十二。</p>
<lb ed="ZW" n="0020a12"/><p xml:id="pZW08p0020a1201">若廣辯其解惑位之高下，但諸大乘經，群籍無
<lb ed="ZW" n="0020a13"/>量；對機布敎，根敎千徒，階位萬品，難可備盡耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0020a14"/><p xml:id="pZW08p0020a1401">「覩佛姿顏」已下，總釋上三覩應<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020007" n="0020007"/>佛也。</p>
<lb ed="ZW" n="0020a15"/><p xml:id="pZW08p0020a1501">「所以者何」者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0020008" n="0020008"/>，所以有此三種得益者何？由
<lb ed="ZW" n="0020a16"/>如來大悲，曠劫善攝衆生，稟化來久。故能平等行
<lb ed="ZW" n="0020a17"/>成，應物無方，斷障遣使，入佛願海，如《涅槃經》。
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0021a" n="0021a"/>
<lb ed="ZW" n="0021a01"/>何以故？如來恩重。三千雖多，恩重難報，義無異
<lb ed="ZW" n="0021a02"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0021a03"/><p xml:id="pZW08p0021a0301">「各隨本行，皆得出要」者，要有五種：一入
<lb ed="ZW" n="0021a04"/>住位，出外凡之要；二入初地，出我見之要；三入
<lb ed="ZW" n="0021a05"/>六地，出有相之要；四入八地，出無相之要；五入
<lb ed="ZW" n="0021a06"/>佛地位，出生滅之要。「要」者，其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0021001" n="0021001"/>也。要其遠近，
<lb ed="ZW" n="0021a07"/>悉由如來惠光明故。若欲橫對，要乃千徒耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0021a08"/><p xml:id="pZW08p0021a0801">「乘解脫力入如來海」者，有二義：一由具前
<lb ed="ZW" n="0021a09"/>三德，名乘解脫力；二者據衆要爲言，乘無垢解力
<lb ed="ZW" n="0021a10"/>入如來智海。故云「於佛法門，悉得自在」也。</p>
<lb ed="ZW" n="0021a11"/><p xml:id="pZW08p0021a1101">列名嘆德旣在於上，從「善海<name role="" type="person">摩醯首羅</name>天」已
<lb ed="ZW" n="0021a12"/>下，訖「海惠」，第二明獻供也。中有二種意：一料
<lb ed="ZW" n="0021a13"/>簡有供、無供之別；二料簡偈中嘆佛數有增減。</p>
<lb ed="ZW" n="0021a14"/><p xml:id="pZW08p0021a1401">初明有供、無供之別者，自下一十八衆，皆有
<lb ed="ZW" n="0021a15"/>所賷，隱而不列；餘有二十衆者，明獻供也。而供
<lb ed="ZW" n="0021a16"/>有二種，所謂財、法。財有內、外，法有理、敎。
<lb ed="ZW" n="0021a17"/>此十大天王皆就所得法門說偈嘆佛。卽用嘆佛顯
<lb ed="ZW" n="0021a18"/>理，利益衆生，稱悅聖意，故稱「供」也。如食怡
<lb ed="ZW" n="0021a19"/>悅神性，保安器度故也。</p>
<lb ed="ZW" n="0021a20"/><p xml:id="pZW08p0021a2001">第二明偈中嘆佛數有增減者，自下與偈誦前所
<lb ed="ZW" n="0021a21"/>得法門，明義對機，廣略有別。初首羅二十行，果
<lb ed="ZW" n="0021a22"/>實十九偈，遍淨二十二，光音二十偈，大梵十六行，
<lb ed="ZW" n="0021a23"/>自在二十偈，化樂二十二，兜率十六偈，夜摩十六
<lb ed="ZW" n="0021a24"/>行，帝釋二十偈，日天二十二，月天十六偈，持國
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0022a" n="0022a"/>
<lb ed="ZW" n="0022a01"/>二十行，鳩槃二十偈，博叉二十行，毗沙十六偈，
<lb ed="ZW" n="0022a02"/>力士二十行，普賢二十偈，海惠十九行，諸王不說
<lb ed="ZW" n="0022a03"/>偈。偈旣多少不同，頌上法門亦有廣略。或一偈頌
<lb ed="ZW" n="0022a04"/>上一法門，或有二偈頌上一法門，或有三偈頌上一
<lb ed="ZW" n="0022a05"/>法門。雖初一王說偈，皆通頌諸王法門義也。</p>
<lb ed="ZW" n="0022a06"/><p xml:id="pZW08p0022a0601">獻法供者，非直以偈爲是，上長行十法門中，
<lb ed="ZW" n="0022a07"/>各皆解佛功德，證佛所證，乘佛所乘，其德與普賢
<lb ed="ZW" n="0022a08"/>不異。今但云各嘆所得法門者，欲彰法門無邊，證
<lb ed="ZW" n="0022a09"/>人無限，是故各互擧一相，豈無總持三世平等解也。</p>
<lb ed="ZW" n="0022a10"/><p xml:id="pZW08p0022a1001">如總嘆中以具總顯：「首羅天於法界虛空寂靜
<lb ed="ZW" n="0022a11"/>方便光明法門而得自在」。「法界」者，一切萬法色
<lb ed="ZW" n="0022a12"/>心無作，善惡無記，若有若無，一切所爲智知，皆
<lb ed="ZW" n="0022a13"/>爲法界也。「虛空寂靜」者，實智也；「方便光明」
<lb ed="ZW" n="0022a14"/>者，方便行也。於空有中生，智用自在，名「法門」
<lb ed="ZW" n="0022a15"/>也。「法門」者，宜以總容別，以總爲門。今此唯
<lb ed="ZW" n="0022a16"/>以敎能詮理，理能通解，解能通人，故爲門也。自
<lb ed="ZW" n="0022a17"/>下諸門皆爾。</p>
<lb ed="ZW" n="0022a18"/><p xml:id="pZW08p0022a1801">人法雖衆，觀獻法供，並以嘆佛應實二身及以
<lb ed="ZW" n="0022a19"/>往因三輪益物爲宗。所以而名嘆佛爲獻者，食以<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022001" n="0022001"/>怡
<lb ed="ZW" n="0022a20"/>悅人情，保安器度爲義。此感恩重，嘆佛古今因果
<lb ed="ZW" n="0022a21"/>理趣，遠悅聖心，保安法身器量，復令衆生得見聞
<lb ed="ZW" n="0022a22"/>之益，卽是供也。前嘆衆德<anchor xml:id="nkr_note_orig_0022002" n="0022002"/>時，從人向天；此嘆佛
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0023a" n="0023a"/>
<lb ed="ZW" n="0023a01"/>德，從天向人。此中亦應有財供，經家略故不顯。
<lb ed="ZW" n="0023a02"/>准下諸會，皆具財法，或欲倚互彰名耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0023a03"/><p xml:id="pZW08p0023a0301">就中十九番<anchor xml:id="nkr_note_orig_0023001" n="0023001"/>說偈：初首羅、果實、光音、毗沙，
<lb ed="ZW" n="0023a04"/>此四皆初嘆法身，後二嘆因也。其餘遍淨、化樂一
<lb ed="ZW" n="0023a05"/>十五天等，或顯因在先，果在於後；或在初偈中三、
<lb ed="ZW" n="0023a06"/>四乃至七、八前顯其因行，後還嘆果也。首羅中初
<lb ed="ZW" n="0023a07"/>十八行嘆果，後二行嘆往因。初十八行中，前二行
<lb ed="ZW" n="0023a08"/>嘆法身，次十六行嘆應身。形敎及淨土，有所除得。</p>
<lb ed="ZW" n="0023a09"/><p xml:id="pZW08p0023a0901">自下力士、普賢，雖疏中處分，依經二偈頌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0023002" n="0023002"/>，
<lb ed="ZW" n="0023a10"/>上一章門，與上諸王無異也。力士得示現如來無量
<lb ed="ZW" n="0023a11"/>色像法門。外護內，毗偈有二十行。初有六行，嘆
<lb ed="ZW" n="0023a12"/>佛身業；次有七行，嘆口業；次有七行，衆生見聞
<lb ed="ZW" n="0023a13"/>形敎之益，興供養也。普賢是此會稟說之主，成就
<lb ed="ZW" n="0023a14"/>十二種不可思議法門。初二爲總，前句外化，後句
<lb ed="ZW" n="0023a15"/>自行。下十法門，釋前二義。「所謂出生」，初對
<lb ed="ZW" n="0023a16"/>一句，釋初外化也；「詣諸佛所」，釋前能入自行
<lb ed="ZW" n="0023a17"/>也。「菩薩諸地」已下第二對，初句自行，示現已
<lb ed="ZW" n="0023a18"/>下釋外化也。「持諸佛土」已下第三對，初句釋自
<lb ed="ZW" n="0023a19"/>行，「一切衆中」已下釋外化。「於一念中」已下
<lb ed="ZW" n="0023a20"/>第四對，初句自行；「分別」者，外化也。「其身」
<lb ed="ZW" n="0023a21"/>以下第五對，初句自行；「一切」已下外化也。是
<lb ed="ZW" n="0023a22"/>十法門，皆具三業自利之物。五中，初具、不具相
<lb ed="ZW" n="0023a23"/>對，次因、果相對，三境、智相對，四一念以下劫
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0024a" n="0024a"/>
<lb ed="ZW" n="0024a01"/>與諸根依正相對，五身、智相對也。普賢偈有二十
<lb ed="ZW" n="0024a02"/>行，初一行嘆佛依正，次半行嘆僧寶充滿，次半行
<lb ed="ZW" n="0024a03"/>嘆法寶利物不思議，次九行重嘆佛寶，次三行重嘆
<lb ed="ZW" n="0024a04"/>法寶，次二行重嘆僧寶，最後四行結佛、法二寶，
<lb ed="ZW" n="0024a05"/>略不結僧寶。</p>
<lb ed="ZW" n="0024a06"/><p xml:id="pZW08p0024a0601">就海惠中有二：初長行，二說偈。長行中有三：
<lb ed="ZW" n="0024a07"/>初列佛坐莊嚴具，二列座<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024001" n="0024001"/>中大衆，三明獻供。第二
<lb ed="ZW" n="0024a08"/>座中有三句：一者總列大衆，二從「其名曰」已下
<lb ed="ZW" n="0024a09"/>別列十名，三從「如是」已下還總結。「設諸供養」
<lb ed="ZW" n="0024a10"/>已下，第三供獻也。供有二種，初明財供不可稱結；
<lb ed="ZW" n="0024a11"/>「彼菩薩」已下九句，卽是第二獻法供，亦名列得
<lb ed="ZW" n="0024a12"/>道之衆，亦名嘆德。皆嘆自分三業行願，自利之德。
<lb ed="ZW" n="0024a13"/>略不顯利他也。故第九句云，是名「供養諸佛」也。
<lb ed="ZW" n="0024a14"/>嘆德九句中有三分德：一始分德，二住分德，三滿
<lb ed="ZW" n="0024a15"/>分德。「淸靜」者，自分德；「於佛」者，他分德；
<lb ed="ZW" n="0024a16"/>「悉入」者，敎益也。此三爲始。「又得」已下，
<lb ed="ZW" n="0024a17"/>住分功德。「又得不可思議照明法門」，自分功德；
<lb ed="ZW" n="0024a18"/>「正住」已下，共分功德。「三世智地」已下，滿
<lb ed="ZW" n="0024a19"/>分功德。「具足」已下，滿分中初句；「無量功德」
<lb ed="ZW" n="0024a20"/>已下，滿中第二句；「常行」已下滿中第三句。「悉
<lb ed="ZW" n="0024a21"/>已具足」已下，總結前九句也。「大力法愛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0024002" n="0024002"/>」者，
<lb ed="ZW" n="0024a22"/>八地已上無功用行成，無相之愛，愛而不著也。常
<lb ed="ZW" n="0024a23"/>行法界，照萬有也。「畢竟空性」者，照空也。空
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0025a" n="0025a"/>
<lb ed="ZW" n="0025a01"/>有解滿，故云具足也。</p>
<lb ed="ZW" n="0025a02"/><p xml:id="pZW08p0025a0201">偈有十九行，直作嘆佛三業，平等益物。初一
<lb ed="ZW" n="0025a03"/>行，嘆意業平等<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025001" n="0025001"/>，次十二行，嘆身業平等，後六行，
<lb ed="ZW" n="0025a04"/>嘆口業平等。皆以利物爲宗，卽明三輪也。上來至
<lb ed="ZW" n="0025a05"/>此，同聞二義，成上生下。旣在於上，卽是證信序
<lb ed="ZW" n="0025a06"/>竟。</p>
<lb ed="ZW" n="0025a07"/><p xml:id="pZW08p0025a0701">動地已下，第二明發起序也，亦名如來序，亦
<lb ed="ZW" n="0025a08"/>名經前序。經前何以而來？可有二意：一有機病，
<lb ed="ZW" n="0025a09"/>二由大慈。雖有機病，如來無慈，則不動地；諸王
<lb ed="ZW" n="0025a10"/>大衆則不興其念請，大衆不集。何得顯其果因行之
<lb ed="ZW" n="0025a11"/>義也。以佛慈悲，神力動地；<g ref="#CB04952">𢝷</g>動衆情，故
<lb ed="ZW" n="0025a12"/>有念請，衆集酬答。廣顯果因行利物也。</p>
<lb ed="ZW" n="0025a13"/><p xml:id="pZW08p0025a1301">就中有三：一總列動數，二列數相，三列獻供。
<lb ed="ZW" n="0025a14"/>總中復有其三：初顯能動，二「蓮華」已下列所動，
<lb ed="ZW" n="0025a15"/>三「六種」已下總列動數也。「所謂」已下別列數
<lb ed="ZW" n="0025a16"/>相：謂動、涌<anchor xml:id="nkr_note_orig_0025002" n="0025002"/>、震、吼、起、覺。一中有三：起、
<lb ed="ZW" n="0025a17"/>等起、等遍起，乃至於覺。一中有三，三六以爲十
<lb ed="ZW" n="0025a18"/>八。</p>
<lb ed="ZW" n="0025a19"/><p xml:id="pZW08p0025a1901">「又令一切」已下，第三明獻供也。就中有二：
<lb ed="ZW" n="0025a20"/>初明財供，二「從此世界中」已下列得道人。亦名
<lb ed="ZW" n="0025a21"/>列法供也。以其證道稱聖意故，名爲獻供。財供有
<lb ed="ZW" n="0025a22"/>二：一明此方供養，二「一切十方」已下列他方供
<lb ed="ZW" n="0025a23"/>養。「各隨其力」者，隨感多少也。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0026a" n="0026a"/>
<lb ed="ZW" n="0026a01"/><p xml:id="pZW08p0026a0101">法供養中，復有其二：初十句明此方法供，二
<lb ed="ZW" n="0026a02"/>「十方一切」已下明他方法供。前此方之中，直作
<lb ed="ZW" n="0026a03"/>五對十句：初靜亂相對，二忻厭相對，三怯勇相對，
<lb ed="ZW" n="0026a04"/>四證不證相對，五度未度相對。此等十句，皆嘆自
<lb ed="ZW" n="0026a05"/>利行願，隱於利他也。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0026a06"/>
<lb ed="ZW" n="0026a07"/>
<lb ed="ZW" n="0026a08"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2"><name role="" type="person">盧舍那佛</name>品第二</cb:mulu><head><name role="" type="person">盧舍那佛</name>品第二</head>
<lb ed="ZW" n="0026a09"/>
<lb ed="ZW" n="0026a10"/><p xml:id="pZW08p0026a1001">盧舍那者，周名淸靜圓滿智，與釋迦一佛而異
<lb ed="ZW" n="0026a11"/>名。寄化主以彰品目，故曰<name role="" type="person">盧舍那佛</name>品。又云：毗
<lb ed="ZW" n="0026a12"/>廬爲法，盧舍爲報，釋迦爲應也。</p>
<lb ed="ZW" n="0026a13"/><p xml:id="pZW08p0026a1301">自下明其正說。此品料簡有二：一望宗遠生起；
<lb ed="ZW" n="0026a14"/>二科文解義。遠則有六，科文有三。六義者：一機
<lb ed="ZW" n="0026a15"/>法相對，二樂病相當，三意旨相順，四二敎相成，
<lb ed="ZW" n="0026a16"/>五伏本大解，六悲心故起。二科文解義者，就中有
<lb ed="ZW" n="0026a17"/>三周說法：從初已下至「名號」已來，一周略明因
<lb ed="ZW" n="0026a18"/>果以勸於時；第二從「名號」已下訖於「十忍」，
<lb ed="ZW" n="0026a19"/>第二周廣明因果，以勸於時。第三從「僧祗品」已
<lb ed="ZW" n="0026a20"/>下訖於「離世閒品」已下，明結勸修成，顯前二宗，
<lb ed="ZW" n="0026a21"/>以益經時。若取法界，重顯因果，許萬擧勸流通。
<lb ed="ZW" n="0026a22"/>初番中廣果而略因，第二「名號」廣因而略果，第
<lb ed="ZW" n="0026a23"/>三「心王」已下因果俱廣。許是倚互彰義也。</p>
<lb ed="ZW" n="0026a24"/><p xml:id="pZW08p0026a2401">法界重擧者，不異前釋，亦可得名廣略四周說
<lb ed="ZW" n="0026a25"/>法，爲於利鈍耳。如《大涅槃》，通取陳如三周，因
<lb ed="ZW" n="0026a26"/>果無異也。自有異體因果，自有自體因果。然旣云
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0027a" n="0027a"/>
<lb ed="ZW" n="0027a01"/>自體，寧有因果勝者？但體用互興，無義不攝，德
<lb ed="ZW" n="0027a02"/>無不積，故因果殊致。與如佛性涅槃是自體因果，
<lb ed="ZW" n="0027a03"/>緣修方便，顯眞實體，爲異體因果。如金鑛<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027001" n="0027001"/>爐冶，
<lb ed="ZW" n="0027a04"/>榖<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027002" n="0027002"/>禾水土，皆有同異也。然所以先果後因者，勸於
<lb ed="ZW" n="0027a05"/>行人忻果行因故也。下廣明因者，勸於行人因圓則
<lb ed="ZW" n="0027a06"/>果滿也。若依品初科釋，由是果未竟，「淨行」已
<lb ed="ZW" n="0027a07"/>下，始顯因門；「心王」已下，重顯果門；「性起」
<lb ed="ZW" n="0027a08"/>已下，顯果正因；「法界」已下，流通也。</p>
<lb ed="ZW" n="0027a09"/><p xml:id="pZW08p0027a0901">就此品中有三分：一從初訖「淸淨<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027003" n="0027003"/>法輪」已來，
<lb ed="ZW" n="0027a10"/>名序分；二從「爾時普賢菩薩承佛神<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027004" n="0027004"/>力」已下，明
<lb ed="ZW" n="0027a11"/>正說眞應圓果，以不思議爲宗；三從「乃往<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027005" n="0027005"/>過去」
<lb ed="ZW" n="0027a12"/>已下，顯證流通也，亦云顯圓果之因也。</p>
<lb ed="ZW" n="0027a13"/><p xml:id="pZW08p0027a1301">初序分之中，凡有六番長行及偈，皆是發起義
<lb ed="ZW" n="0027a14"/>也。初長行及偈，明大衆念請；第二長行及偈，直
<lb ed="ZW" n="0027a15"/>明放光，意在召衆；第三長行及偈，正明集衆；第
<lb ed="ZW" n="0027a16"/>四長行及偈，放眉間光，顯現普賢於十方三業示於
<lb ed="ZW" n="0027a17"/>大衆，堪<anchor xml:id="nkr_note_orig_0027006" n="0027006"/>是此會稟資之者；第五長行及偈，明奮迅
<lb ed="ZW" n="0027a18"/>菩薩領嘆如來於十方界三輪益物也。第六長行及
<lb ed="ZW" n="0027a19"/>偈，明普賢入定受加之義也。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0028a" n="0028a"/>
<lb ed="ZW" n="0028a01"/><p xml:id="pZW08p0028a0101">若准下諸會，皆有六義：一處所，二獻供，三
<lb ed="ZW" n="0028a02"/>集衆，四放光，五說偈，六入定。此中序分應有六
<lb ed="ZW" n="0028a03"/>義，與下相似而文小異者，以此念請一長行及偈，
<lb ed="ZW" n="0028a04"/>故有八番經文。其八者何？一上道場，卽是其處也；
<lb ed="ZW" n="0028a05"/>二上顯財法，卽是獻供也；三者動地；四明念請；
<lb ed="ZW" n="0028a06"/>五者放光；六者集衆；七者說偈；八者入定。此品
<lb ed="ZW" n="0028a07"/>通序，如《十地》無異。此道場、獻供、動地等，
<lb ed="ZW" n="0028a08"/>卽與盧舍一品爲通序，與下九會爲序。而九會之中，
<lb ed="ZW" n="0028a09"/>復別有序、正、流通。如論釋初地八分，前六爲序；
<lb ed="ZW" n="0028a10"/>近與初地爲序，遂通九地爲序。而九地之中，復別
<lb ed="ZW" n="0028a11"/>爲序、正、流通也。「名號品」中，文不具六者，
<lb ed="ZW" n="0028a12"/>處等不異於此也；「不思議」已下，不具六者，顯
<lb ed="ZW" n="0028a13"/>前略後也。</p>
<lb ed="ZW" n="0028a14"/><p xml:id="pZW08p0028a1401">然此之念請，由上動地、獻供而起。起之所以，
<lb ed="ZW" n="0028a15"/>備如前釋。就中有三：一從初已下，明其念請；二
<lb ed="ZW" n="0028a16"/>「唯願」已下，請決之辭；三音中說十八行偈，嘆
<lb ed="ZW" n="0028a17"/>佛功德。</p>
<lb ed="ZW" n="0028a18"/><p xml:id="pZW08p0028a1801">就前念請之中，問有三十二句。大問有四：初
<lb ed="ZW" n="0028a19"/>之九句，問眞極圓果；次九句，問應化法身；次十
<lb ed="ZW" n="0028a20"/>一句，問應化所被；後三句，問因行也。</p>
<lb ed="ZW" n="0028a21"/><p xml:id="pZW08p0028a2101">初問「佛地」者，總問佛果一切功德安立如地
<lb ed="ZW" n="0028a22"/>也。亦可廣生物善如佛地。妙法唯佛所知，故云「境
<lb ed="ZW" n="0028a23"/>界」也。大陀羅尼之極，故云「持」。順益理周爲
<lb ed="ZW" n="0028a24"/>「行」。「無畏」、「三昧」、「自在」已下，爲
<lb ed="ZW" n="0028a25"/>佛勝等也。「示現菩提」已下，應道八相也。六根
<lb ed="ZW" n="0028a26"/>者，應身也。「光明音聲」者，聲光益物也。諸「佛
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0029a" n="0029a"/>
<lb ed="ZW" n="0029a01"/>智海」已下，就應化所及爲問也。「佛智海」者，
<lb ed="ZW" n="0029a02"/>擧智以明所知也。「世界」者，衆生所依也。「衆
<lb ed="ZW" n="0029a03"/>生海」者，語等正報也。「法界方便海」者，巧化
<lb ed="ZW" n="0029a04"/>之極也。「佛海」者，擧主以明所化也。「波羅蜜
<lb ed="ZW" n="0029a05"/>海」者，化周彼岸也。「法門海」者，軌誥無方，
<lb ed="ZW" n="0029a06"/>皆爲通化，故名法門。現八相等爲「化身海」，亦
<lb ed="ZW" n="0029a07"/>可魔<g ref="#CB00145">㝹</g>魔身也。「名號」、「壽量」海者，如
<lb ed="ZW" n="0029a08"/>此名號品、壽命品說，眞果圓妙，衆聖所歸，故先
<lb ed="ZW" n="0029a09"/>問焉。</p>
<lb ed="ZW" n="0029a10"/><p xml:id="pZW08p0029a1001">有眞必應，故次問應。有應必有所化，故次問
<lb ed="ZW" n="0029a11"/>化之所及也。此果眞應，必有其因，故次問行也。
<lb ed="ZW" n="0029a12"/>因雖無量，略問於二。言「一切菩薩所修<anchor xml:id="nkr_note_orig_0029001" n="0029001"/>海」者，
<lb ed="ZW" n="0029a13"/>據滿足因也；「發大乘心」者，據初心也。初心是
<lb ed="ZW" n="0029a14"/>難，故別問焉。亦以圓果由於因備，因備由於初心，
<lb ed="ZW" n="0029a15"/>故問然也。</p>
<lb ed="ZW" n="0029a16"/><p xml:id="pZW08p0029a1601">下答中，先答眞中九句，十世界海已下答應九
<lb ed="ZW" n="0029a17"/>句，卽並答所被十句也。「最後乃往」已下，答因
<lb ed="ZW" n="0029a18"/>三句也。然則一部之始終皆答上疑。但後雖有諸菩
<lb ed="ZW" n="0029a19"/>薩重問，大旨多同於此。是以訖經，多是答前後問
<lb ed="ZW" n="0029a20"/>也。雖處異衆殊，而見聞是同；共爲一部，故得通
<lb ed="ZW" n="0029a21"/>答。亦可爲於利根一周答。上根領解，中下之流由
<lb ed="ZW" n="0029a22"/>自未悟，是故諸菩薩等更須重問。問辭無別，答亦
<lb ed="ZW" n="0029a23"/>如前。如似涅槃，再周明常，亦復無妨。總別問答，
<lb ed="ZW" n="0029a24"/>並通任情也。所以供養具中復說偈問者，明上諸菩
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0030a" n="0030a"/>
<lb ed="ZW" n="0030a01"/>薩疑問情殷，故能感瑞。令供具之中，出自然音而
<lb ed="ZW" n="0030a02"/>請也。亦以疑念之門，唯可如來玄鋻；自餘諸衆，
<lb ed="ZW" n="0030a03"/>何容得知。故令供具表上疑問，普令大衆渴仰聖答
<lb ed="ZW" n="0030a04"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a05"/><p xml:id="pZW08p0030a0501">偈有十八行。前六偈嘆請，後十二行頌前大衆
<lb ed="ZW" n="0030a06"/>疑念之事。偈中亦問三十二事，但與長行疑問中前
<lb ed="ZW" n="0030a07"/>後廣略，名句小異，宗無二也。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a08"/><p xml:id="pZW08p0030a0801">從「卽於面門」已下，八中第五。長行及偈，
<lb ed="ZW" n="0030a09"/>放光召集他方衆也。中有二分：初明放光召衆；二
<lb ed="ZW" n="0030a10"/>從「佛神力」已下，說偈嘆佛。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a11"/><p xml:id="pZW08p0030a1101">初中四句：一云知初心；二光出所從；三列光
<lb ed="ZW" n="0030a12"/>之數相，有十種也。四列他方見此面門及齒間者，
<lb ed="ZW" n="0030a13"/>明敎有總別也。所以面門及齒間<anchor xml:id="nkr_note_orig_0030001" n="0030001"/>者，表明多以言敎
<lb ed="ZW" n="0030a14"/>爲佛事也。如來佛事者，多以面門放光；《涅槃》口
<lb ed="ZW" n="0030a15"/>光者，止章斷句也。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a16"/><p xml:id="pZW08p0030a1601">偈有十九行，中有二義：初十偈明讚佛德，後
<lb ed="ZW" n="0030a17"/>九偈勸勅聽也。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a18"/><p xml:id="pZW08p0030a1801">從「爾時<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>」已下，第六長行及偈，
<lb ed="ZW" n="0030a19"/>明他方衆集也。前直放光，遍照十方；此明因光新
<lb ed="ZW" n="0030a20"/>衆集也。就中有二：初長行列十方新衆因光來集；
<lb ed="ZW" n="0030a21"/>二光中說二十偈嘆德。</p>
<lb ed="ZW" n="0030a22"/><p xml:id="pZW08p0030a2201">初衆集中有二：初明別列十方衆集；二「各有
<lb ed="ZW" n="0030a23"/>十億」已下，總結衆集也，亦名嘆德也。就一方中
<lb ed="ZW" n="0030a24"/>有八句：一列世界海名，二列佛刹名，三顯佛號，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0031a" n="0031a"/>
<lb ed="ZW" n="0031a01"/>四列菩薩，五爲佛光開覺，六明菩薩眷屬，七明獻
<lb ed="ZW" n="0031a02"/>供，八隨方就坐。十方皆爾也。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a03"/><p xml:id="pZW08p0031a0301">就第二結嘆之中復有二：一從「如是」已下總
<lb ed="ZW" n="0031a04"/>結嘆衆集，並列財法供養眷屬等；二明佛益物之方，
<lb ed="ZW" n="0031a05"/>「九種敎化」已下是也。初化功之中總結上別：先
<lb ed="ZW" n="0031a06"/>列塵數世界海，次列菩薩，次列妙雲，次列淨光，
<lb ed="ZW" n="0031a07"/>次列菩提，次列其道，次列衆生。此之八句，皆云
<lb ed="ZW" n="0031a08"/>塵數也。卽是嘆德不可思議事。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a09"/><p xml:id="pZW08p0031a0901">取九種法門敎化者，始從凡夫，終於十地，是
<lb ed="ZW" n="0031a10"/>所化衆生也。自下有九種化宜，六種對治，深淺難
<lb ed="ZW" n="0031a11"/>測<anchor xml:id="nkr_note_orig_0031001" n="0031001"/>，且復約位爲九耳。就中大判爲三：初三法門化
<lb ed="ZW" n="0031a12"/>地前，化內外凡夫也；次三法門化初地已上、七地
<lb ed="ZW" n="0031a13"/>已還，三忍位人也；後三法門，化八地已上、終於
<lb ed="ZW" n="0031a14"/>十地，二忍位人也。初三中，一法門在外凡之始，
<lb ed="ZW" n="0031a15"/>邪定聚人也；第二法門外凡之終，不定聚人也；第
<lb ed="ZW" n="0031a16"/>三法門內凡之位，三賢菩薩，正定聚人也。次三法
<lb ed="ZW" n="0031a17"/>門者，初一法門位在三地已還，信忍行人也；第二
<lb ed="ZW" n="0031a18"/>法門位在六地已還，順忍行人也；第三法門位在七
<lb ed="ZW" n="0031a19"/>地，無生忍下品也。後三法門者，初一位在八地，
<lb ed="ZW" n="0031a20"/>第二位在九地，第三位在十地也。敎門對機，理自
<lb ed="ZW" n="0031a21"/>萬差，寧可復顯，且寄大況，約之爲九可以。是以
<lb ed="ZW" n="0031a22"/>具收也。</p>
<lb ed="ZW" n="0031a23"/><p xml:id="pZW08p0031a2301">上云九種，是化儀方軌。自下六種對治，是第
<lb ed="ZW" n="0031a24"/>二受化者蒙利也。初功德能對治外凡衆生也。第二
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0032a" n="0032a"/>
<lb ed="ZW" n="0032a01"/>功德能對治內凡夫人也。此之二句，總九句中初三
<lb ed="ZW" n="0032a02"/>化門，地前內外凡夫爲二也。第三功能<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032001" n="0032001"/>者對治六地
<lb ed="ZW" n="0032a03"/>已還，爲聲聞也。第四功能對治七地，爲緣覺也。
<lb ed="ZW" n="0032a04"/>此二功能收前三忍菩薩，約之爲二也。第五功能者
<lb ed="ZW" n="0032a05"/>對治八地、九地無生忍中上也。第六功能者對治十
<lb ed="ZW" n="0032a06"/>地大寂忍下品也。與佛同照，故云<name role="" type="person">盧舍那佛</name>願性海
<lb ed="ZW" n="0032a07"/>中也。此二收上後三化門，以爲二也。</p>
<lb ed="ZW" n="0032a08"/><p xml:id="pZW08p0032a0801">若以實三乘者，迴心在於初住，解時種種對治，
<lb ed="ZW" n="0032a09"/>釋異於前。初治在外凡，第二在內凡，第三、第四
<lb ed="ZW" n="0032a10"/>並在內凡。此對治並在十住位中，亦可配在住行向
<lb ed="ZW" n="0032a11"/>也。第五對治在初地已上，終於七地。第六對治八
<lb ed="ZW" n="0032a12"/>地以上，終於十地。作此解時，無機<anchor xml:id="nkr_note_orig_0032002" n="0032002"/>不收，無藥不
<lb ed="ZW" n="0032a13"/>授，何妨迴小在於三堅也。若依此解，前釋初略而
<lb ed="ZW" n="0032a14"/>後廣也：前作二對治爲略，地上分四爲廣也。今解，
<lb ed="ZW" n="0032a15"/>地前作四對治名前廣，地上作二名後略也。雖復六
<lb ed="ZW" n="0032a16"/>句廣略不同，以解惑往判，大宗有二：以下下之智，
<lb ed="ZW" n="0032a17"/>斷上上之惑；以上上之智，除下下之惑。若論其起，
<lb ed="ZW" n="0032a18"/>始微終著，善惡具有。論其斷也，始粗終細，亦通
<lb ed="ZW" n="0032a19"/>善惡耳。且據始終起盡而辯，中間對治縛脫，不可
<lb ed="ZW" n="0032a20"/>具論。縛解之意，略顯於上也。</p>
<lb ed="ZW" n="0032a21"/><p xml:id="pZW08p0032a2101">第二光中說偈，偈有廿行。中有二義：初有一
<lb ed="ZW" n="0032a22"/>十二偈，明功行滿足；次有八行，明神力普遍微塵
<lb ed="ZW" n="0032a23"/>毛孔中也。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0033a" n="0033a"/>
<lb ed="ZW" n="0033a01"/><p xml:id="pZW08p0033a0101">從「爾時<anchor xml:id="nkr_note_orig_0033001" n="0033001"/>世尊欲令一切菩薩大衆」已下，卽是
<lb ed="ZW" n="0033a02"/>序中第七顯現普賢身相，堪爲此會稟說之人也。依
<lb ed="ZW" n="0033a03"/>下諸會，卽是序中第七，說偈嘆佛也。中間雖有二
<lb ed="ZW" n="0033a04"/>菩薩說三長行，卽上處偈也。最後四天下一長行者，
<lb ed="ZW" n="0033a05"/>結衆集也。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a06"/><p xml:id="pZW08p0033a0601">初中有二：一長行，二說偈。長行中有五句：
<lb ed="ZW" n="0033a07"/>一明所爲；二明放光，卽是光之體相；三光所及處；
<lb ed="ZW" n="0033a08"/>四現一大蓮華；五現一大菩薩。若依此品，上已有
<lb ed="ZW" n="0033a09"/>放光集衆竟，此中更放眉間光者，欲加示普賢，顯
<lb ed="ZW" n="0033a10"/>中道義也。顯現普賢收光足下者，表明至極之道，
<lb ed="ZW" n="0033a11"/>可傳於下也。第二說偈嘆佛，偈有六行，皆嘆如來
<lb ed="ZW" n="0033a12"/>二身，於十方界中現不思議益物也。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a13"/><p xml:id="pZW08p0033a1301">從「爾時師子炎光奮迅音」已下，明說偈嘆佛
<lb ed="ZW" n="0033a14"/>也，亦云領於十方三業益物也。依下諸會，卽是偈
<lb ed="ZW" n="0033a15"/>讚之中第二番說偈也。偈有十七行：前三，五言；
<lb ed="ZW" n="0033a16"/>後十四，七言也。五七雖殊，並嘆如來十方界說普
<lb ed="ZW" n="0033a17"/>賢行三業利物耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a18"/><p xml:id="pZW08p0033a1801">從「爾時普賢於如來前坐蓮華藏師子坐」已下，
<lb ed="ZW" n="0033a19"/>第八普賢入定也。就中有二：初長行，後二十行偈
<lb ed="ZW" n="0033a20"/>頌。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a21"/><p xml:id="pZW08p0033a2101">長行有二：一明入定，入三昧分是也；二釋入
<lb ed="ZW" n="0033a22"/>定，卽加分是也。</p>
<lb ed="ZW" n="0033a23"/><p xml:id="pZW08p0033a2301">初入定中有二：一入定並列三昧名如來淨藏；
<lb ed="ZW" n="0033a24"/>二列三昧照境，乃至一切佛刹亦同於此。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0034a" n="0034a"/>
<lb ed="ZW" n="0034a01"/><p xml:id="pZW08p0034a0101">就加分中有三：初加之相。「所謂<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034001" n="0034001"/>」已下加之
<lb ed="ZW" n="0034a02"/>所爲；「與<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034002" n="0034002"/>……智」已下正三業加；「普賢菩薩入
<lb ed="ZW" n="0034a03"/>此三昧」已下，顯十如來示現三業，此將加相也。
<lb ed="ZW" n="0034a04"/>二，「所謂」已下有十句，明加之所爲，亦名入定
<lb ed="ZW" n="0034a05"/>所爲也。第三「與……智」已下，正明加分也。就
<lb ed="ZW" n="0034a06"/>前加相之中，內外因緣，有二子句：初云三業加相
<lb ed="ZW" n="0034a07"/>「盧舍本願」第一句，通前三業皆是外援句也。又
<lb ed="ZW" n="0034a08"/>「汝」已下第二句，內因也。內外因緣有二句也。
<lb ed="ZW" n="0034a09"/>若不取三業時，但有內外二句也。就加所爲中有十
<lb ed="ZW" n="0034a10"/>句：前四句外化，次四句自行，後兩句通化方軌。
<lb ed="ZW" n="0034a11"/>就正加之中應有三業，略無初口業也。第二意加之
<lb ed="ZW" n="0034a12"/>中有十一句：前五句加世智，次二句加第一義諦智，
<lb ed="ZW" n="0034a13"/>後四加化衆生智也。「摩頂」已下第三身加也。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a14"/><p xml:id="pZW08p0034a1401">第二偈頌中有二十行：初十一偈嘆普賢三業遍
<lb ed="ZW" n="0034a15"/>一切處益物；後九偈請說法也。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a16"/><p xml:id="pZW08p0034a1601">如是四天已下第三結上也。</p>
<lb ed="ZW" n="0034a17"/><p xml:id="pZW08p0034a1701">從「爾時普賢」已下，是大段第二正說文也，
<lb ed="ZW" n="0034a18"/>亦是品中第二，二正說。有二種釋。一者直作六分：
<lb ed="ZW" n="0034a19"/>第一擧十智明圓極妙果，以不思議爲宗；第二應用
<lb ed="ZW" n="0034a20"/>處所，寄應以顯眞也；三名號無邊；四明說法無邊<anchor xml:id="nkr_note_orig_0034003" n="0034003"/>；
<lb ed="ZW" n="0034a21"/>五光覺土田，衆生無邊；六明住復顯理。此並是果
<lb ed="ZW" n="0034a22"/>道也。</p>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0035a" n="0035a"/>
<lb ed="ZW" n="0035a01"/><p xml:id="pZW08p0035a0101">復有<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035001" n="0035001"/>一解，猶是正宗之說。一往有二：一者五
<lb ed="ZW" n="0035a02"/>句領問辭，二者答上問也。五句者：一領依報，二
<lb ed="ZW" n="0035a03"/>領正報，三依正合領，四領根性。此四是領上十句
<lb ed="ZW" n="0035a04"/>所被及因中三也。五云「三世諸佛」者，領上二九
<lb ed="ZW" n="0035a05"/>十八句眞應問。吿言已，答問也。就中有二：一明
<lb ed="ZW" n="0035a06"/>十智，略顯眞果。卽遠答上問眞中九句，亦云擧□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035002" n="0035002"/>顯
<lb ed="ZW" n="0035a07"/>用也。二就十世界海已下，廣明應用處所，寄土以
<lb ed="ZW" n="0035a08"/>顯應也。應用義邊，卽答上應中九句及所被十句處
<lb ed="ZW" n="0035a09"/>所也。</p>
<lb ed="ZW" n="0035a10"/><p xml:id="pZW08p0035a1001">「乃往」已下，答因中三句。「十世界海」者，
<lb ed="ZW" n="0035a11"/>寄土顯應，寄應顯眞，亦云擧用顯體也。就答初眞
<lb ed="ZW" n="0035a12"/>中有七：一明照境十智，以表眞身也；第二出定；
<lb ed="ZW" n="0035a13"/>三明列得道人；四列地動；五列獻供；六如來毛頭
<lb ed="ZW" n="0035a14"/>光明說偈十四行，並嘆三業遍一切處；七普賢說二
<lb ed="ZW" n="0035a15"/>十行偈重顯前旨。依下論釋：上云序分，入定爲三
<lb ed="ZW" n="0035a16"/>昧分，三業爲加分。「普吿菩薩大衆」已下卽是本
<lb ed="ZW" n="0035a17"/>分。前定後偈中已有請分。初明眞中有十句智，皆
<lb ed="ZW" n="0035a18"/>從境爲名。成敗是境；智是眞解；假言相相對，豈
<lb ed="ZW" n="0035a19"/>有境智也。寄言以顯無言，寄對以彰無對。十句消
<lb ed="ZW" n="0035a20"/>文如疏。如是皆不可思議者，非下情所測<anchor xml:id="nkr_note_orig_0035003" n="0035003"/>，故云「承
<lb ed="ZW" n="0035a21"/>佛神力」；擧十智可以知萬，故云具足演說。亦得
<lb ed="ZW" n="0035a22"/>云道具足，在下十世界海顯。依下諸會，皆初嘆人
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0036a" n="0036a"/>
<lb ed="ZW" n="0036a01"/>法。此始擧眞智者，標果行因也，卽是顯眞耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a02"/><p xml:id="pZW08p0036a0201">從彼三昧起者，上已出定吿衆，嘆說十智竟。
<lb ed="ZW" n="0036a03"/>此云始起者，以眞智理深，重入故出也，亦可經說
<lb ed="ZW" n="0036a04"/>之前後也。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a05"/><p xml:id="pZW08p0036a0501">「時彼」已下，第三列得道之人。中有二：初
<lb ed="ZW" n="0036a06"/>總別三昧海，列此方得道人；「一切世界」已下列
<lb ed="ZW" n="0036a07"/>他方得道人。如來毛頭說十四偈者，嘆普賢三業無<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036001" n="0036001"/>邊
<lb ed="ZW" n="0036a08"/>十方益物也。文言「本願底」者，如盧舍那本所願
<lb ed="ZW" n="0036a09"/>時，三聚大戒盡虛空遍法界，故云願底。普賢身相
<lb ed="ZW" n="0036a10"/>猶如虛空遍法界，故云願底。「普賢身相，猶如虛
<lb ed="ZW" n="0036a11"/>空」者，等法性也。「依於如如，不依佛國」者，
<lb ed="ZW" n="0036a12"/>上如理如，下如<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036002" n="0036002"/>智如，言智會理如，智體亦如。明
<lb ed="ZW" n="0036a13"/>法身依於眞如之智，智是妙本也。「不依佛國」，
<lb ed="ZW" n="0036a14"/>國是化跡也。「依於如如」者，嘆眞身也。「現身
<lb ed="ZW" n="0036a15"/>無量」者，嘆應身也。眞身二種：一依虛空，二依
<lb ed="ZW" n="0036a16"/>眞如也。普賢偈應在前，但諸佛偈隔，故在後。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a17"/><p xml:id="pZW08p0036a1701">第七普賢說偈二十<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036003" n="0036003"/>行，重顯前旨：初十行嘆如
<lb ed="ZW" n="0036a18"/>來三業益物，後十行普賢自嘆三業利物，除損得益
<lb ed="ZW" n="0036a19"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0036a20"/><p xml:id="pZW08p0036a2001">從「世界海有十種事」訖品末<anchor xml:id="nkr_note_orig_0036004" n="0036004"/>，是答佛果中第
<lb ed="ZW" n="0036a21"/>二明法身應用處也。上宣應以顯眞，此說處以表應，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0037a" n="0037a"/>
<lb ed="ZW" n="0037a01"/>皆階汲以明義也。今辯至足圓果而說世界海者，但
<lb ed="ZW" n="0037a02"/>理藉言顯<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037001" n="0037001"/>，非藉應跡無以顯本，故就世界海中說應
<lb ed="ZW" n="0037a03"/>用之處，以明應身有宣化之益。旣明應身圓被，卽
<lb ed="ZW" n="0037a04"/>亦顯眞極之妙，非處無以明應，非應無以表實，故
<lb ed="ZW" n="0037a05"/>須假處以通應，藉應以顯眞。卽遠答應中九句，所
<lb ed="ZW" n="0037a06"/>被十句，因中三句，合二十二句問也。亦可道乃往
<lb ed="ZW" n="0037a07"/>以下答<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037002" n="0037002"/>因中三句。就中有五：一擧數，二列名，三
<lb ed="ZW" n="0037a08"/>解義，四釋成世界義，五七十偈已下總結十世界義
<lb ed="ZW" n="0037a09"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0037a10"/><p xml:id="pZW08p0037a1001">中有生起十世界義也。說世界者，如娑婆、阿
<lb ed="ZW" n="0037a11"/>彌陀等。起具者，成也；具八因緣，故起。應知感<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037003" n="0037003"/>佛
<lb ed="ZW" n="0037a12"/>神力故，衆生業行所成也。三住者，謂依約業爲因，
<lb ed="ZW" n="0037a13"/>聖力金剛大龍等爲緣也。四形者，方圓等也。五體
<lb ed="ZW" n="0037a14"/>者，謂金銀土石等。六莊嚴者，謂一寶、二寶乃至
<lb ed="ZW" n="0037a15"/>無量寶也。七淸淨者，謂善知識生波羅蜜等也。八
<lb ed="ZW" n="0037a16"/>佛出世界者，謂現三輪壽命長短應化隨所宜等。九
<lb ed="ZW" n="0037a17"/>劫者，謂佛刹住可數劫等。十壞者，緣盡三災等。
<lb ed="ZW" n="0037a18"/>此十總攝，一切世界海皆同。若一一別說，則塵沙
<lb ed="ZW" n="0037a19"/>因緣，但說其八<anchor xml:id="nkr_note_orig_0037004" n="0037004"/>。論說壞者，說通始終，壞據先後，
<lb ed="ZW" n="0037a20"/>故不論也。又復始十智，初云如來智、成敗智，彼
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0038a" n="0038a"/>
<lb ed="ZW" n="0038a01"/>以顯故不重說；亦可先後際斷，表始終相盡，故不
<lb ed="ZW" n="0038a02"/>說也。中間八事，顯其依報，明法身亦於中化也。
<lb ed="ZW" n="0038a03"/>自下諸偈，皆頌前長行也。起具二十行，住三十半，
<lb ed="ZW" n="0038a04"/>形十七行半，體有十行，莊嚴二十行，淸淨十八偈，
<lb ed="ZW" n="0038a05"/>出世二十行，劫世不顯偈。依果者，果依於因，故
<lb ed="ZW" n="0038a06"/>云依果。二、人身爲正，田宅爲依，依正果而有餘
<lb ed="ZW" n="0038a07"/>報，故云依果也。</p>
<lb ed="ZW" n="0038a08"/><p xml:id="pZW08p0038a0801">從「爾時普賢欲分別開示」已下，第四釋成世
<lb ed="ZW" n="0038a09"/>界義。就中有二：一直先吿衆，顯本所行；二從風
<lb ed="ZW" n="0038a10"/>輪已下，正釋成世界義。</p>
<lb ed="ZW" n="0038a11"/><p xml:id="pZW08p0038a1101">初中有四子句：一直吿大衆，二總顯往時，三
<lb ed="ZW" n="0038a12"/>別顯往時，四顯時中供佛，修菩薩行，成此世界也。
<lb ed="ZW" n="0038a13"/>但解一<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>成義，一切皆爾；且寄一蓮華世
<lb ed="ZW" n="0038a14"/>界海，以明<name role="" type="person">盧舍那佛</name>本修菩薩行時，終阿僧秪微塵
<lb ed="ZW" n="0038a15"/>數劫之所莊嚴也。餘疏云：十種風輪者，寄表因中
<lb ed="ZW" n="0038a16"/>十地行也。始云初住，終於十住。地寄風輪者，表
<lb ed="ZW" n="0038a17"/>先際無住行爲本也。就此成中有八義，以釋成世界
<lb ed="ZW" n="0038a18"/>海之由：第一先明風輪持世界，二金剛圍山，三金
<lb ed="ZW" n="0038a19"/>剛圍山中地，四地中有<name role="" type="person">香水海</name>，五明海有諸河爲眷
<lb ed="ZW" n="0038a20"/>屬，六河中間平地，七明香水上有不可思議性住。
<lb ed="ZW" n="0038a21"/>八□…□<anchor xml:id="nkr_note_orig_0038001" n="0038001"/>。</p>
<lb ed="ZW" n="0038a22"/><p xml:id="pZW08p0038a2201">就中初不可說<name role="" type="person">香水海</name>中，取一據中者，名樂光
<lb ed="ZW" n="0038a23"/>明，廣辯佛刹義。就中初十三番，顯塵數佛刹，成
<lb ed="ZW" n="0038a24"/>世界性。次有八番，明世界性，成<name role="" type="person">香水海</name>。所以但
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0039a" n="0039a"/>
<lb ed="ZW" n="0039a01"/>就一香水辯十三佛刹者，爲明一世界性中有衆多佛
<lb ed="ZW" n="0039a02"/>刹也。但解上方，則九方同然。此明積性以成海，
<lb ed="ZW" n="0039a03"/>積刹以成性也。自此以下八番偈，皆頌前長行，並
<lb ed="ZW" n="0039a04"/>顯成世界雜事。就中但除第五，十七偈；第六，四
<lb ed="ZW" n="0039a05"/>偈。自外六番，各二十偈也。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a06"/><p xml:id="pZW08p0039a0601">然積刹成性，積性成海，多以十爲一數。下經
<lb ed="ZW" n="0039a07"/>積十三刹至性，八性至海，此亦有有次第也。以三
<lb ed="ZW" n="0039a08"/>千世界爲一佛刹。於一方積十佛刹，末爲微塵，一
<lb ed="ZW" n="0039a09"/>塵一佛刹，十方皆爾。積爾所塵數，以刹爲世界性
<lb ed="ZW" n="0039a10"/>也。故下<name role="" type="person">香水海</name>云：從刹至刹塵數也。乃至積性成
<lb ed="ZW" n="0039a11"/>海，皆爾。此是<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>海義也。積性成海者，
<lb ed="ZW" n="0039a12"/>數如積刹成性，十方皆爾。若數三千者，從一四天
<lb ed="ZW" n="0039a13"/>下乃至千百億四天下爲一三千，成一刹也。積性成
<lb ed="ZW" n="0039a14"/>海義如上。自有小刹小海，非一定也。據大位解，
<lb ed="ZW" n="0039a15"/>有相成刹，性海義也，此是豎明世界。「名號」以
<lb ed="ZW" n="0039a16"/>下傍明世界，餘九方亦然。是佛菩薩常轉法輪處。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a17"/><p xml:id="pZW08p0039a1701">從說偈已下，第五重結前四義：初四十行頌上
<lb ed="ZW" n="0039a18"/>起其因緣，世界海及住世界海也；次有十行頌上體
<lb ed="ZW" n="0039a19"/>及莊嚴淸淨三種世界海義也；次六行頌形，次二行
<lb ed="ZW" n="0039a20"/>頌上劫及壞世界二海義也；次五行頌上佛出；後七
<lb ed="ZW" n="0039a21"/>偈頌上說世界也。今乃領壞在前，顯說在後者，欲
<lb ed="ZW" n="0039a22"/>表先後不定。萬法皆爾，可遣斷常之患也。</p>
<lb ed="ZW" n="0039a23"/><p xml:id="pZW08p0039a2301">從「乃往……過去」已下，品中第三，明引證
<lb ed="ZW" n="0039a24"/>流通。又云：果不自有，由因而尅。卽遠答上問。
<lb ed="ZW" n="0039a25"/>又彰慈悲心，遠益於二世，故流通文興也。何故名
<lb ed="ZW" n="0039a26"/>顯證者，廣引往普賢菩薩修行時處，行成果就，故
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0040a" n="0040a"/>
<lb ed="ZW" n="0040a01"/>名顯也。就中有二：一明修行時處；二從「彼世界
<lb ed="ZW" n="0040a02"/>過百歲已有佛出世」已下，明遇佛蒙利。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a03"/><p xml:id="pZW08p0040a0301">初時處中有三：一列時節久近，二列世界海，
<lb ed="ZW" n="0040a04"/>三列世界性名體相莊嚴。其中須彌、寶地、衆山、
<lb ed="ZW" n="0040a05"/>香水、山林、樓閣、香云及八部城中道場等，皆莊
<lb ed="ZW" n="0040a06"/>嚴世界性體也。「彼世界」已下，第二見佛蒙利也，
<lb ed="ZW" n="0040a07"/>就中有二周値佛。就初中有四周長行及偈。初長行
<lb ed="ZW" n="0040a08"/>及八偈明莊嚴童子過佛蒙利，聲及四人；第二長行
<lb ed="ZW" n="0040a09"/>及九偈明愛見父王與聞法，勅國臣民嚴辦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040001" n="0040001"/>欲往；第
<lb ed="ZW" n="0040a10"/>三長行及九偈明愛見父王聞法，勅臣民八部詣佛聽
<lb ed="ZW" n="0040a11"/>法；第四長行及九偈列得道五人並如來述成也。</p>
<lb ed="ZW" n="0040a12"/><p xml:id="pZW08p0040a1201">初中有四：一種列佛出世，二別列佛名光明益
<lb ed="ZW" n="0040a13"/>物，三愛見大王已下列所度之衆，四童子得益仰嘆
<lb ed="ZW" n="0040a14"/>如來也。第二長行及偈中有二：一普吿國人，二嚴
<lb ed="ZW" n="0040a15"/>辦<anchor xml:id="nkr_note_orig_0040002" n="0040002"/>行具。第三長行及偈中有四：一王與人天大衆往
<lb ed="ZW" n="0040a16"/>詣佛所，二列修多羅名字多少，三聞法得益，四偈
<lb ed="ZW" n="0040a17"/>中勸修勸學。第四長行及偈中有二：一列大衆得道，
<lb ed="ZW" n="0040a18"/>二如來讚嘆述成授記。第二周見佛中有二：初直見
<lb ed="ZW" n="0040a19"/>佛得三昧門，第二周聞法得三昧門。「三百重」者，
<lb ed="ZW" n="0040a20"/>表三大阿僧祗劫行行也。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0040a21"/>
<lb ed="ZW" n="0040a22"/>
<lb ed="ZW" n="0040a23"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">名號品第三</cb:mulu><head>名號品第三</head>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0041a" n="0041a"/>
<lb ed="ZW" n="0041a01"/>
<lb ed="ZW" n="0041a02"/><p xml:id="pZW08p0041a0201">名以定形，字以稱德，號曰影響。今從化主爲
<lb ed="ZW" n="0041a03"/>名，故曰「名號品」。</p>
<lb ed="ZW" n="0041a04"/><p xml:id="pZW08p0041a0401">「佛在」已下，有二種釋。</p>
<lb ed="ZW" n="0041a05"/><p xml:id="pZW08p0041a0501">一家解時，果中作六分經文：一、以不思議妙
<lb ed="ZW" n="0041a06"/>智爲宗；二、寄土顯應；此二如上。三、旣有應身
<lb ed="ZW" n="0041a07"/>名號，是故名號品興。旣有人名，理須說法。故次
<lb ed="ZW" n="0041a08"/>第四「四諦品」興也。敎不虛設，必有所被土境衆
<lb ed="ZW" n="0041a09"/>生，故第五「光覺品」興。生解有由，理須往復。
<lb ed="ZW" n="0041a10"/>故次第六「明難」興也。</p>
<lb ed="ZW" n="0041a11"/><p xml:id="pZW08p0041a1101">又復一解：從此已下，第二廣明因果，上略此
<lb ed="ZW" n="0041a12"/>廣也。與《大涅槃》<name role="" type="person">純陀</name>哀嘆，對形言方便，略明
<lb ed="ZW" n="0041a13"/>果也。「心王」已下，如大衆問品以下，廣明果也。
<lb ed="ZW" n="0041a14"/>就初顯果之中，始一品明身業益物；次「四諦」一
<lb ed="ZW" n="0041a15"/>品明口業益物；「光覺」一品明意業也。亦名勸解
<lb ed="ZW" n="0041a16"/>三輪，理須往復顯理，故「明難」一品，往復顯理，
<lb ed="ZW" n="0041a17"/>使解堅固。</p>
<lb ed="ZW" n="0041a18"/><p xml:id="pZW08p0041a1801">初中有二：一明其序；二「承佛神力」已下，
<lb ed="ZW" n="0041a19"/>正說名號。序中有六：一列住處，二嘆佛德，三嘆
<lb ed="ZW" n="0041a20"/>他方來衆德，四作念問，五者召衆，六文殊受加嘆
<lb ed="ZW" n="0041a21"/>大衆，卽是入定分也。如是等六句，序中義也。嘆
<lb ed="ZW" n="0041a22"/>佛德十句中，前四嘆眞身，後六嘆應，亦可通嘆眞
<lb ed="ZW" n="0041a23"/>應也。菩薩嘆德中有三章門：謂法、機、對治。後
<lb ed="ZW" n="0041a24"/>三句重釋三門。疑問之中大問作四十二句：果有十
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0042a" n="0042a"/>
<lb ed="ZW" n="0042a01"/>句，行有九句，隨喜<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042001" n="0042001"/>已下十句，重問果十句，爲四
<lb ed="ZW" n="0042a02"/>十二大問也。子問一百二十九問：初十句問果；次
<lb ed="ZW" n="0042a03"/>九十句問行因也；隨喜爲一句；不斷如來性兩句，
<lb ed="ZW" n="0042a04"/>通下能除所除八句，爲十句；下重問果有十四；中
<lb ed="ZW" n="0042a05"/>間離出六情根爲六句；是則爲一百二十九句別問
<lb ed="ZW" n="0042a06"/>也。最後爲總也，亦得作一百三十句問：中有料簡，
<lb ed="ZW" n="0042a07"/>在行品初也。四十二問，初十句總答，餘別答也。
<lb ed="ZW" n="0042a08"/>卽以「神力」以下，第五集新衆也。中有三：一懸<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042002" n="0042002"/>知
<lb ed="ZW" n="0042a09"/>物念，二現神力，三列衆集。衆集中一方有八句：
<lb ed="ZW" n="0042a10"/>一列方所，二列近遠，三列世界名，四列佛號，五
<lb ed="ZW" n="0042a11"/>列菩薩，六列眷屬，七供養供敬，八各坐已方。從
<lb ed="ZW" n="0042a12"/>「<name role="" type="person">文殊師利</name>」已下，第六文殊受加也。</p>
<lb ed="ZW" n="0042a13"/><p xml:id="pZW08p0042a1301">從「諸佛子」已下，品中第二正說也。就中有
<lb ed="ZW" n="0042a14"/>二：一總答上問，先領上問，辭九句，果通領恩也。
<lb ed="ZW" n="0042a15"/>「何以故」已下釋土及化主不同故，是以「名
<lb ed="ZW" n="0042a16"/>號」、「說法」、「光覺」乃至萬行皆不同也。中
<lb ed="ZW" n="0042a17"/>有三何以故：初一釋十方不同，二釋三千，三釋四
<lb ed="ZW" n="0042a18"/>天下。中有五番：初一四天下作本，二善護十方者
<lb ed="ZW" n="0042a19"/>是三千世界，三密訓十方者是世界性也，四無量十
<lb ed="ZW" n="0042a20"/>大數者是十<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>海也，五總結也。就第三世
<lb ed="ZW" n="0042a21"/>界性中：東<anchor xml:id="nkr_note_orig_0042003" n="0042003"/>方密訓，南方最勇，西方離垢，北方眞
<lb ed="ZW" n="0042a22"/>實境界，東北方呵尼，東南方饒益，西南方尠少，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0043a" n="0043a"/>
<lb ed="ZW" n="0043a01"/>西北方知足，下方無求，上方解脫音，亦名離揣食。
<lb ed="ZW" n="0043a02"/>第四世界海中直東方有十：一無量，二不可數，三
<lb ed="ZW" n="0043a03"/>不思議，四不可稱，五無等，六無邊，七無分齊，
<lb ed="ZW" n="0043a04"/>八不可說，九如虛空，十等法界。東方旣爾，餘九
<lb ed="ZW" n="0043a05"/>亦然。皆是<name role="" type="person">盧舍那佛</name>所化衆生處，亦是<name role="" type="person">蓮華藏世界</name>
<lb ed="ZW" n="0043a06"/>一佛土也。此則答前問果，果中九句佛刹等也。上
<lb ed="ZW" n="0043a07"/>盧舍那品中豎解世界就成時，語傍義不顯。此中傍
<lb ed="ZW" n="0043a08"/>解世界說時，豎語不顯。上下二處，皆解蓮華藏世
<lb ed="ZW" n="0043a09"/>界起具因緣，爲倚互彰名生解故也。第五總結也。
<lb ed="ZW" n="0043a10"/>其中雖就四天下十方密訓十大數而積刹成性，積性
<lb ed="ZW" n="0043a11"/>成海，彼言猶狹六說而已耳。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0043a12"/>
<lb ed="ZW" n="0043a13"/>
<lb ed="ZW" n="0043a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">四諦品第四</cb:mulu><head>四諦品第四</head>
<lb ed="ZW" n="0043a15"/>
<lb ed="ZW" n="0043a16"/><p xml:id="pZW08p0043a1601">有作、無作，有爲二、無爲二，四也。敎行及
<lb ed="ZW" n="0043a17"/>理得云身，次口，<g ref="#CB21810">󵔲</g>意業也。五門境智之別，
<lb ed="ZW" n="0043a18"/>並有所以耳。</p>
<lb ed="ZW" n="0043a19"/><p xml:id="pZW08p0043a1901">此品答上五句外，亦佛所說法，示佛刹體二句
<lb ed="ZW" n="0043a20"/>也。就中唯有三周：一三千，二密訓十方，三如虛
<lb ed="ZW" n="0043a21"/>空等法界。盡大數，略不顯四天下也。與上「名號
<lb ed="ZW" n="0043a22"/>品」相似，三周廣略說法，皆云隨機而說，不可盡
<lb ed="ZW" n="0043a23"/>也。然苦集二諦，性相是染；滅道二諦，性相是淨
<lb ed="ZW" n="0043a24"/>也。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0043a25"/>
<lb ed="ZW" n="0043a26"/>
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0044a" n="0044a"/>
<lb ed="ZW" n="0044a01"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">光覺品第五</cb:mulu><head>光覺品</head>
<lb ed="ZW" n="0044a02"/>
<lb ed="ZW" n="0044a03"/><p xml:id="pZW08p0044a0301">此品來意，上明身口示現，此明意業也。又來
<lb ed="ZW" n="0044a04"/>上二玄談，未若卽事。自此已下十周放光，因光睹
<lb ed="ZW" n="0044a05"/>相，示現三輪，並佛號、刹土，說法嘆佛，根器衆
<lb ed="ZW" n="0044a06"/>生。此則所化根器衆生覺悟開現也。「名號」是敎
<lb ed="ZW" n="0044a07"/>生，「四諦」是法藥，此是根器。猶明果義未盡，
<lb ed="ZW" n="0044a08"/>亦可答上佛刹等十句中外化功德勢力，</p>
<lb ed="ZW" n="0044a09"/><p xml:id="pZW08p0044a0901">示隨佛刹起，示成正覺三句也。相輪光者，表
<lb ed="ZW" n="0044a10"/>從下向上。上眉間放光，表上可傳下，亦可慈心接
<lb ed="ZW" n="0044a11"/>下也。光天十周，感故十也。一四天上，卽見二十
<lb ed="ZW" n="0044a12"/>八天地方及等法界四天，四天上皆尓。十周者：一
<lb ed="ZW" n="0044a13"/>娑婆根本坐也。十百千，萬百萬，億十億百億，此
<lb ed="ZW" n="0044a14"/>十周放光也。外猶有一億那由他，十億那由他，百
<lb ed="ZW" n="0044a15"/>億那由他，千億那由他，萬億那由他，十萬億那由
<lb ed="ZW" n="0044a16"/>他，百萬億那由他，一千萬億那由他，十千萬億<anchor xml:id="nkr_note_orig_0044001" n="0044001"/>那
<lb ed="ZW" n="0044a17"/>由他，百千萬億那由他。第三大數者：一世界性，
<lb ed="ZW" n="0044a18"/>二世界海，三世界輪，四世界圓，五世界分別，六
<lb ed="ZW" n="0044a19"/>世界旋，七世界轉，八世界蓮華，九世界須彌，十
<lb ed="ZW" n="0044a20"/>世界相。一無量，二不可數，三不思議，四不可稱，
<lb ed="ZW" n="0044a21"/>五無等，六無邊，七無分齊，八不可說，九如虛空，
<lb ed="ZW" n="0044a22"/>十等法界。此四番大數。第一大數中，依前初大數
<lb ed="ZW" n="0044a23"/>法數耳。初一周長行中有四句：一列東方一切世界，
<lb ed="ZW" n="0044a24"/>二明以此類彼，三彼同於此，四列一菩薩佛世界及
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0045a" n="0045a"/>
<lb ed="ZW" n="0045a01"/>佛號，卽是第四句中分作三句也。下之九周所列，
<lb ed="ZW" n="0045a02"/>乃可寬狹<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045001" n="0045001"/>不同。其中塵數世界，各各所列，與此不
<lb ed="ZW" n="0045a03"/>異也。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a04"/><p xml:id="pZW08p0045a0401">十周長行及偈相似。偈如有異，此十周說偈皆
<lb ed="ZW" n="0045a05"/>嘆佛功德爲宗旨也。前五周各十偈。第六，十七偈。
<lb ed="ZW" n="0045a06"/>後四周各二十偈。十周中：初一明文殊勸解，亡相
<lb ed="ZW" n="0045a07"/>莫作，存執而知；二明如來患盡德備，勸衆識知；
<lb ed="ZW" n="0045a08"/>三如來知萬法如幻而俯應六道；四用而常寂；五勸
<lb ed="ZW" n="0045a09"/>修勸學；六著相者不見佛，忘<anchor xml:id="nkr_note_orig_0045002" n="0045002"/>相者見佛；七嘆佛法
<lb ed="ZW" n="0045a10"/>無爲，勸衆識知；八法身方便，巧會有無；九大慈
<lb ed="ZW" n="0045a11"/>覆普，拔衆生苦；十平等大惠，而應接群有，無來
<lb ed="ZW" n="0045a12"/>去相。行者應知。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0045a13"/>
<lb ed="ZW" n="0045a14"/>
<lb ed="ZW" n="0045a15"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">明難品第六</cb:mulu><head>明難品第六</head>
<lb ed="ZW" n="0045a16"/>
<lb ed="ZW" n="0045a17"/><p xml:id="pZW08p0045a1701">上雖明理解，解未堅固。要假往復，故此品興。
<lb ed="ZW" n="0045a18"/>就中有十周長行及偈：前三就衆生業報，後七寄化
<lb ed="ZW" n="0045a19"/>主爲言；最後長行總結前二。</p>
<lb ed="ZW" n="0045a20"/><p xml:id="pZW08p0045a2001">初一嘆心外有神，非能造萬物？答以緣假相
<lb ed="ZW" n="0045a21"/>續，無性體空，雙破斷常。二問若無衆生，不應有
<lb ed="ZW" n="0045a22"/>十隨敎化？答以相續故有，無體故空。三問四大造
<lb ed="ZW" n="0045a23"/>善惡苦樂？答以思造業，無性故空，實法不定，空
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0046a" n="0046a"/>
<lb ed="ZW" n="0046a01"/>無造也。四問會空理一，不應用衆。答以根不同別，
<lb ed="ZW" n="0046a02"/>故有衆也。五問眞因是一，不應施者報別？答以用
<lb ed="ZW" n="0046a03"/>心不等，故別也。六問敎行觀別，不應須二？答以
<lb ed="ZW" n="0046a04"/>敎行相藉，故須二也。七問若聞法斷惑者，何故聞
<lb ed="ZW" n="0046a05"/>而不斷？答以依敎勤修乃斷。八問嘆智爲勝，不應
<lb ed="ZW" n="0046a06"/>須九及五四等也？答以對相置故須。</p>
<lb ed="ZW" n="0046a07"/><p xml:id="pZW08p0046a0701">十行偈中，分作五分：初一行勅聽，次一行不
<lb ed="ZW" n="0046a08"/>見一佛不藉多行成者，次一行衆根不同，次三行對
<lb ed="ZW" n="0046a09"/>患故須，次四行功用相成故須九也。問：若唯一乘，
<lb ed="ZW" n="0046a10"/>不假諸法？答：以器故，次須第九。九問中初二行
<lb ed="ZW" n="0046a11"/>顯一佛唯一道，下八行去衆根不同，故不一也。十
<lb ed="ZW" n="0046a12"/>問佛境界，有十一句：初云境界、二國、三所入、
<lb ed="ZW" n="0046a13"/>四所度、五隨順智、六隨順法、七分別智、八問識
<lb ed="ZW" n="0046a14"/>佛境界、九問分別知佛境界、十問照用，十一問境
<lb ed="ZW" n="0046a15"/>界。廣前之十句皆境界，略而不著。初偈答第一佛
<lb ed="ZW" n="0046a16"/>境界義，第十一亦通去也。下之九句，次第而答，
<lb ed="ZW" n="0046a17"/>文無隔越。最後卽是第三長行，總結前二。衆生化
<lb ed="ZW" n="0046a18"/>主果分訖。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0046a19"/>
<lb ed="ZW" n="0046a20"/>
<lb ed="ZW" n="0046a21"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">淨行品第七</cb:mulu><head>淨行品第七</head>
<lb ed="ZW" n="0046a22"/>
<lb ed="ZW" n="0046a23"/><p xml:id="pZW08p0046a2301">此品猶屬人中第二會，說六品中前是方便，此
<lb ed="ZW" n="0046a24"/>二是行成也。此品來意者，有三：一遠答上問，二
<lb ed="ZW" n="0046a25"/>明尅果之因，三敎行相資。答問因果，可以意得釋。
<lb ed="ZW" n="0046a26"/>第三敎行相資者，上化主法門，光照世界、根器、
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0047a" n="0047a"/>
<lb ed="ZW" n="0047a01"/>衆生，並往復顯理生解，依興淨行及身口業，故此
<lb ed="ZW" n="0047a02"/>品與焉。然上放相輪光明，爲此一段衆生開覺始行，
<lb ed="ZW" n="0047a03"/>似爲外凡邪定及不定聚人也。或於想信之耳。足下
<lb ed="ZW" n="0047a04"/>放光明，爲於下著凡夫人也；下昇天品放足指光明，
<lb ed="ZW" n="0047a05"/>表漸進位，上昇義也。此品始生善根，遠諮佛果。</p>
<lb ed="ZW" n="0047a06"/><p xml:id="pZW08p0047a0601">義復有三：一明相資：以相無相、漏無漏、乃
<lb ed="ZW" n="0047a07"/>至凡之與聖，皆是相資相發。故經云，一念之善，
<lb ed="ZW" n="0047a08"/>直向菩提，不受世報；故經云，一念之善，受一切
<lb ed="ZW" n="0047a09"/>常佛之果，不受生滅之果也。二明階級次第者：五
<lb ed="ZW" n="0047a10"/>忍、十四忍、三賢、十聖是也。三明順而通，莫問
<lb ed="ZW" n="0047a11"/>凡聖願行，自利利他，一切萬善，並通順極，故名
<lb ed="ZW" n="0047a12"/>順通也。而一人善惡等分者，先受善報，惡理在後，
<lb ed="ZW" n="0047a13"/>故以眞金、牒花、曰霜等喩，是其事也。</p>
<lb ed="ZW" n="0047a14"/><p xml:id="pZW08p0047a1401">然就此中長行及偈觀起，始終一轍，亦從凡至
<lb ed="ZW" n="0047a15"/>聖，立行一周也。就中有三：一問，二答，三經。
<lb ed="ZW" n="0047a16"/>長行問中有十一句問，一一問中皆含多問無量行
<lb ed="ZW" n="0047a17"/>相。十一句中，始九句問三業，得一切勝妙功德；
<lb ed="ZW" n="0047a18"/>二次九句，淨生報勝也；三次九句，問生報上惠勝；
<lb ed="ZW" n="0047a19"/>四次八句，問發惠之緣；五次十句，問惠之所除；
<lb ed="ZW" n="0047a20"/>六次十句，七覺三空問，能體也；七次十句，問六
<lb ed="ZW" n="0047a21"/>度四攝，能除行相；八次十句，十力者，明能除功
<lb ed="ZW" n="0047a22"/>用，亦名得果也；九次十句，問八部恭敬；十次九
<lb ed="ZW" n="0047a23"/>句，問善菩薩蔭護釋上恭敬；最後第十一有七句，
<lb ed="ZW" n="0047a24"/>問導首陰護□德□。善不妄<anchor xml:id="nkr_note_orig_0047001" n="0047001"/>發，起必照樂；惡不虛
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0048a" n="0048a"/>
<lb ed="ZW" n="0048a01"/>起，生必感苦。因果相當，故曰是處。若由罪尅慶，
<lb ed="ZW" n="0048a02"/>因善照總<anchor xml:id="nkr_note_orig_0048001" n="0048001"/>，因果理差，名非是處也；生因辨報，故
<lb ed="ZW" n="0048a03"/>云處也。力義可知。解所達到爲至，亦可因至於果
<lb ed="ZW" n="0048a04"/>處也。通物爲道，前至因處，此至果處爲異也。答
<lb ed="ZW" n="0048a05"/>中有二：初長行十句略，後偈廣顯。長行中初句因，
<lb ed="ZW" n="0048a06"/>後句果。第二尊導者，除佛爲第二也；亦可除四依
<lb ed="ZW" n="0048a07"/>已外爲第二也。</p>
<lb ed="ZW" n="0048a08"/><p xml:id="pZW08p0048a0801">偈中有一百四十行：前一十一行顯在家菩薩行
<lb ed="ZW" n="0048a09"/>願；下一百二十九行是出家菩薩行願；亦可名世間
<lb ed="ZW" n="0048a10"/>也。此之一位，皆據始行爲言；故從足下光明，表
<lb ed="ZW" n="0048a11"/>始行之人也。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0048a12"/>
<lb ed="ZW" n="0048a13"/>
<lb ed="ZW" n="0048a14"/><cb:div type="other"><cb:mulu type="其他" level="2">賢首品第八</cb:mulu><head>賢首品第八</head>
<lb ed="ZW" n="0048a15"/>
<lb ed="ZW" n="0048a16"/><p xml:id="pZW08p0048a1601">賢首者，以行人目品，故云「賢首品」也。經
<lb ed="ZW" n="0048a17"/>記云：賢首刹來，故云賢首也。上「淨行品」似如
<lb ed="ZW" n="0048a18"/>蹹法相而會遍學。亦有二行，利他行少，自利行徧
<lb ed="ZW" n="0048a19"/>彰。此中次第觀行，解心成就，遍會法相，利他行
<lb ed="ZW" n="0048a20"/>多，自利行少。菩薩以他業爲己業，亦是倚互彰名
<lb ed="ZW" n="0048a21"/>也。如「聖行品」初修戒定惠，初自利，後利他。
<lb ed="ZW" n="0048a22"/>初淺後深，始末一周，佛事滿足。梵行十功德亦爾。
<lb ed="ZW" n="0048a23"/>初微終著，初自利，後利他。論心三業，並屬一衆
<lb ed="ZW" n="0048a24"/>生也。觀此經意，似是初行，如「聖行品」初發心，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0049a" n="0049a"/>
<lb ed="ZW" n="0049a01"/>憑三寶亦如《瓔珞》、《仁王》，始從發心，終於灌頂
<lb ed="ZW" n="0049a02"/>之無異也。而此應在「淨行品」論。賢首，辯者。
<lb ed="ZW" n="0049a03"/>以此二品，並有菩薩始終行成也，亦可倚互而說。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a04"/><p xml:id="pZW08p0049a0401">有解：菩薩不同二乘凡夫，迭觀興行，一發卽
<lb ed="ZW" n="0049a05"/>一切萬行並習。故經云：一地攝一切地，發心畢竟，
<lb ed="ZW" n="0049a06"/>二無別。乃至量與羅漢等，及量同惠先後際等，三
<lb ed="ZW" n="0049a07"/>日月、八日月、十五日月，並普照無異也。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a08"/><p xml:id="pZW08p0049a0801">就此品，偈有七百一十九行，分文有二：初長
<lb ed="ZW" n="0049a09"/>行及二偈，文殊問<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049001" n="0049001"/>賢首菩薩行相義。二從「賢首答」
<lb ed="ZW" n="0049a10"/>已下，正說十三法師及十四忍行相義。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a11"/><p xml:id="pZW08p0049a1101">就賢首答中復分爲二：初正說三賢十聖願行
<lb ed="ZW" n="0049a12"/>義，二從「無畏大士」已下，明受持流通分也。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a13"/><p xml:id="pZW08p0049a1301">就初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049002" n="0049002"/>復分爲二：初有十三行，明地前三賢<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049003" n="0049003"/>菩薩
<lb ed="ZW" n="0049a14"/>行願。第二從「深心淨信不可壞」已下，有六百七
<lb ed="ZW" n="0049a15"/>十八行，明初地已上行願義也。</p>
<lb ed="ZW" n="0049a16"/><p xml:id="pZW08p0049a1601">前中有三：初二勅聽，次五行總嘆發心功德不
<lb ed="ZW" n="0049a17"/>可說。五行各別有爲也。始偈明菩薩發心堅固；二
<lb ed="ZW" n="0049a18"/>偈說之難<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049004" n="0049004"/>盡；三以少況多；四說難究竟，前就一佛，
<lb ed="ZW" n="0049a19"/>此就多佛也；五說其<anchor xml:id="nkr_note_orig_0049005" n="0049005"/>少分也。次有六行，明發心因
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0050a" n="0050a"/>
<lb ed="ZW" n="0050a01"/>緣，內心爲因，三寶爲緣也。就<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050001" n="0050001"/>中初一總，第二所
<lb ed="ZW" n="0050a02"/>欣，第三所背，第四所除，第五所爲，第六<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050002" n="0050002"/>所得也。
<lb ed="ZW" n="0050a03"/>就第二地上之中，初十八行偈以信□…□初地<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050003" n="0050003"/>行相
<lb ed="ZW" n="0050a04"/>也，次十行明二地也。次三地、四地、五地、六地、
<lb ed="ZW" n="0050a05"/>七<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050004" n="0050004"/>地，各有八行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050005" n="0050005"/>偈顯其行相。次有十六偈，明八地
<lb ed="ZW" n="0050a06"/><anchor xml:id="nkr_note_orig_0050006" n="0050006"/>行相。次十五偈明九地行相<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050007" n="0050007"/>。「法身功德智慧具」
<lb ed="ZW" n="0050a07"/>已下有五百七十九行，廣總明第十地行相所爲。或
<lb ed="ZW" n="0050a08"/>是外凡、內凡，而自下乃顯十地行相者<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050008" n="0050008"/>，欲令始學
<lb ed="ZW" n="0050a09"/>遠標勝行，以勵其懷。</p>
<lb ed="ZW" n="0050a10"/><p xml:id="pZW08p0050a1001">又解：如「淨行品」初具顯竟，此中亦始從發
<lb ed="ZW" n="0050a11"/>心終於十地，亦是始終行。就中科文自<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050009" n="0050009"/>行外化，或
<lb ed="ZW" n="0050a12"/>以三輪益物，實相具辯，以爲四分：初十九行<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050010" n="0050010"/>□，
<lb ed="ZW" n="0050a13"/>自行彌滿法界；二從「或有佛刹」已下二十四行，
<lb ed="ZW" n="0050a14"/>明外化義也；三<anchor xml:id="nkr_note_orig_0050011" n="0050011"/>從「若欲供養」已下有三十四行，
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0051a" n="0051a"/>
<lb ed="ZW" n="0051a01"/>重明自行，前總此別也；四從「欲安一切衆生類」
<lb ed="ZW" n="0051a02"/>已下，訖「不思議劫住」，有五百二偈，廣明大士定
<lb ed="ZW" n="0051a03"/>道之力，於十方界三輪化衆生也。中復有二：初<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051001" n="0051001"/>□
<lb ed="ZW" n="0051a04"/>三百四十四行，廣顯大士三業行願，種種敎化；二
<lb ed="ZW" n="0051a05"/>從「一切諸佛皆共<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051002" n="0051002"/>說」已下，有一百五十八行，明
<lb ed="ZW" n="0051a06"/>以下況上。何況菩<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051003" n="0051003"/>薩無漏道力寧可思量，何往不周
<lb ed="ZW" n="0051a07"/>也。</p>
<lb ed="ZW" n="0051a08"/><p xml:id="pZW08p0051a0801">亦可以近通遠。初中有三：初八十三行明以定
<lb ed="ZW" n="0051a09"/>道力，欲十方界三業利物徧成於口業；次「安隱衆
<lb ed="ZW" n="0051a10"/>生勝三昧」已下，一百九十行，明以定道力就光明
<lb ed="ZW" n="0051a11"/>三業<anchor xml:id="nkr_note_orig_0051004" n="0051004"/>以益物，徧成於身業；三「十方世界有緣」已
<lb ed="ZW" n="0051a12"/>下，有七十一行，明以定道力，就三業自在，於十
<lb ed="ZW" n="0051a13"/>方世界以益物徧成於意業。</p>
<lb ed="ZW" n="0051a14"/><p xml:id="pZW08p0051a1401">尋文三業位別，不違詮旨。亦可云：初就對治
<lb ed="ZW" n="0051a15"/>以益物，二就光明以益物，三就自在以益物。三皆
<lb ed="ZW" n="0051a16"/>以定爲體，以三爲用，卽是體用之意也。前三周□
<lb ed="ZW" n="0051a17"/>自行外化者，亦不離於體用。第二光中有三：初二
<lb ed="ZW" n="0051a18"/>行總，次百五十七行□…□。「如是等比光明門」
<lb ed="ZW" n="0051a19"/>已下三十一行，明結勸也。三從「十□□□□□□」
<lb ed="ZW" n="0051a20"/>已下，七十一行，明定道之力。三業或以神變光明
<lb ed="ZW" n="0051a21"/>□…□生所，或以菩薩心靜，一切善惡淨心，海中
<pb ed="ZW" xml:id="ZW08.0067.0052a" n="0052a"/>
<lb ed="ZW" n="0052a01"/>□…□行總，次六十七行別，後兩行結勸也。別中
<lb ed="ZW" n="0052a02"/>自□…□方中自在，次就入等中自在，「童子身」
<lb ed="ZW" n="0052a03"/>已下□…□天文諸塵空有色心等中自在。以下況
<lb ed="ZW" n="0052a04"/>上。中□…□無礙行也。「無畏大士」已下廿六行，
<lb ed="ZW" n="0052a05"/>明顯發流通也。</p></cb:div>
<lb ed="ZW" n="0052a06"/>
<lb ed="ZW" n="0052a07"/><cb:juan fun="close" n="1"><cb:jhead>華嚴略疏卷第一<anchor xml:id="nkr_note_orig_0052001" n="0052001"/></cb:jhead></cb:juan>
<lb ed="ZW" n="0052a08"/>
<lb ed="ZW" n="0052a09"/><p xml:id="pZW08p0052a0901">〔錄文完〕</p></cb:div>
</body>
<back>
<cb:div type="zangwai-notes">
<head>方廣錩 校注</head>
<p>
<note n="0019001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019001">「爲」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0019002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019002">「障」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0019003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019003">「惑」，底本殘，據字形擬補。</note>
<note n="0019004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019004">「皮」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0019005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019005">「恆沙」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0019006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019006">「深」，甲本作「染」。</note>
<note n="0019007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019007">「膚」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0019008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019008">「深」，甲本作「染」。</note>
<note n="0019009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0019009">「已」，底本作「以」，據《華嚴經》卷一改。</note>
<note n="0020001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020001">「粗」，底本作「羸」，據甲本改。</note>
<note n="0020002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020002">「使」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0020003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020003">「諦」，底本作「帝」，據甲本改。下同，不一一出註。</note>
<note n="0020004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020004">「有」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0020005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020005">「二十八」，底本作「十九」，據甲本及文意改。</note>
<note n="0020006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020006">「二十八」，底本作「十九」，據甲本及文意改。</note>
<note n="0020007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020007">「應」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0020008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0020008">「者」，甲本漏。</note>
<note n="0021001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0021001">「其」，甲本錄改作「期」。</note>
<note n="0022001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022001">「以」，底本作「已」，據甲本改。</note>
<note n="0022002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0022002">「德」，底本作「得」，據文意改。甲本將此處「衆得」，錄爲「衆生得」。</note>
<note n="0023001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023001">「番」，底本作「幡」，據甲本改。以下不一一出校記。</note>
<note n="0023002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0023002">「頌」，底本作「訟」，據甲本改。</note>
<note n="0024001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024001">「座」，底本作「坐」，據文意改。下同。</note>
<note n="0024002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0024002">「愛」，底本作「愛法」，據《華嚴經》原文刪。</note>
<note n="0025001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025001">「等」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0025002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0025002">「涌」，底本作「勇」，據甲本改。</note>
<note n="0027001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027001">「鑛」，底本作「<g ref="#CB21848">𱋫</g>」，據甲本改。</note>
<note n="0027002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027002">「穀」，底本作「<g ref="#CB13463">䅽</g>」，據甲本改。</note>
<note n="0027003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027003">「淨」，《華嚴經》原文作「淨妙」。</note>
<note n="0027004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027004">「神」，底本作「神神」，據甲本刪。</note>
<note n="0027005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027005">「往」，《華嚴經》原文作「往久遠」。</note>
<note n="0027006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0027006">「堪」，底本作「勘」，據甲本改。下同，不出校記。</note>
<note n="0029001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0029001">「修」，《華嚴經》原文作「修行」。</note>
<note n="0030001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0030001">「間」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0031001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0031001">「測」，底本作「側」，據文意改。</note>
<note n="0032001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032001">「能」，疑爲「德」之誤。下同，不出校記。</note>
<note n="0032002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0032002">「機」，底本作「譏」，據甲本改。</note>
<note n="0033001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0033001">「時」，底本無，據《華嚴經》經文補。</note>
<note n="0034001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034001">「謂」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0034002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034002">「迂」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0034003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0034003">「邊」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0035001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035001">「復有」，底本作「有復」，據文意改。</note>
<note n="0035002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035002">「□」，底本此處不通，疑脫「體」字。</note>
<note n="0035003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0035003">「測」，底本作「惻」，據文意改。</note>
<note n="0036001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036001">「無」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0036002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036002">「如」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0036003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036003">「二十」，底本作「廿三」，據《華嚴經》經文改。</note>
<note n="0036004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0036004">「末」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0037001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037001">「理藉言顯」，底本作「理絕言頑」，據文意改。甲本改作「理絕言辭」。</note>
<note n="0037002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037002">「答」，底本作「益」，據甲本改。</note>
<note n="0037003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037003">「感」，底本作「或」，據文意改。</note>
<note n="0037004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0037004">「八」，底本作「八輪」，據甲本刪。</note>
<note n="0038001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0038001">「□…□」，此處底本原缺，所缺字數不詳。</note>
<note n="0040001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040001">「辦」，底本作「辯」，據甲本改。</note>
<note n="0040002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0040002">「辦」，底本作「辨」，據甲本改。</note>
<note n="0042001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042001">「喜」，底本作「意」，據甲本改。</note>
<note n="0042002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042002">「懸」，底本作「玄」，據文意改。</note>
<note n="0042003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0042003">「東」，底本作「一東」，據甲本刪。</note>
<note n="0044001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0044001">「億」，底本無，據文意補。</note>
<note n="0045001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045001">「狹」，底本作「俠」，據文意改。</note>
<note n="0045002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0045002">「忘」，底本作「望」，據甲本改。</note>
<note n="0047001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0047001">「妄」，底本作「忘」，據甲本改。</note>
<note n="0048001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0048001">「總」，甲本改作「禍」。</note>
<note n="0049001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049001">「問」，底本無，據甲本補。</note>
<note n="0049002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049002">「初」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0049003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049003">「賢」，底本作「堅」，據甲本改。</note>
<note n="0049004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049004">「難」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0049005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0049005">「說其」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050001">「就」，底本殘，據文意補。</note>
<note n="0050002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050002">「第六」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050003">「初地」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050004">「地、七」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050005" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050005">「行」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050006" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050006">「地」，底本作「地他」，據甲本刪。</note>
<note n="0050007" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050007">「相」，底本脫，據文意補。</note>
<note n="0050008" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050008">「者」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050009" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050009">「自」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050010" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050010">「行」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0050011" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0050011">「三」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0051001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051001">「初」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0051002" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051002">「切諸佛皆共」，底本殘，據《華嚴經》經文補。</note>
<note n="0051003" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051003">「菩」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0051004" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0051004">「三業」，底本殘，據甲本補。</note>
<note n="0052001" resp="#resp2" place="foot text" type="orig" target="#nkr_note_orig_0052001">尾有題記：「比丘法淵供養流通。」</note>
</p>
</cb:div>
</back></text></TEI>